Vài hạt sạn trong cuốn "Sự va chạm của các nền văn minh"- bản tiếng Việt

hxh
14-01-07, 13:49
Cuốn sách của ông Hùng Tinh Tướng (Hungtington) đã nổi tiếng lắm rồi, thiết tưởng không cần bàn nhiều về nó. Cuốn sách đã được 1 nhóm 4 dịch giả, đứng đầu là ông/bà Nguyễn Phương Sửu dịch ra tiếng Việt và in ở NXB Lao động.
Bản mà hxh đọc là bản in năm 2005, bìa cứng rất đẹp, hình như là tái bản. Trước đây đọc lướt để nắm ý tưởng chính của tác giả, thấy có nhiều điều thú vị, trong lòng thầm biết ơn các dịch giả đã giúp những người đọc không có điều kiện tiếp xúc với nguyên bản như hxh mở rộng tầm mắt, biết thêm nhiều điều.

Nhưng hôm nay rỗi rãi, nhẩn nha đọc kỹ vài đoạn, gặp ngay vài hạt sạn, thấy cần thiết phải post lên TNXM.
Điều đầu tiên phải thưa trước với anh em xa mẹ là hxh tuy không còn trẻ nhưng cũng chưa già đến nỗi có hứng thú cãi nhau với đài báo tivi. Với những lỗi như cách gọi bất nhất các địa danh nước ngoài (khi thì bê nguyên xi tiếng Anh như Georgia, Italy, khi thì phiên âm theo Pháp như khối Vác-xô-vi, khi thì phiên âm kiểu bồi như Bungari, Anbani, Angiêri...) hxh thấy có thể bỏ qua, không nên bắt bẻ làm gì.
Nhưng có những lỗi, không phê bình không được.

Ví dụ trang 221 có đoạn nói về Belarus:
"Tháng 7 năm 1994, 80% cử tri đã bầu ông Vladimir Zhirinovsky, một đồng minh thân Nga cực đoan làm Tổng thống. Belarus sớm gia nhập SNG... Đến năm 1995, Belarus trên thực tế là 1 phần của nước Nga, trừ cái tên".
Đây là thông tin sai. Ông Zhirinovsky là 1 chính khách Nga, chưa bao giờ là tổng thống nước láng giềng Belarus. Vị tổng thống được bầu năm 94 có lẽ là ông Lukashenko.
hxh cho rằng có thể trong đoạn văn ở nguyên tác, có 1 câu nào đó nhắc đến Zhirinovsky, nhưng dịch giả hoặc người biên tập đã lược đi, rồi râu câu nọ cắm vào cằm câu kia.

Trang 279 có đoạn:
"Ở Đức, Tổng thống Helmut Kohl và các nhà lãnh đạo chính trị khác cũng thể hiện sự quan tâm đến các vấn đề nhập cư..."
Nhiều người biết, chức vụ của ông Kohl không phải là Tổng thống. Chỗ này chắc là lỗi của người dịch.

Trong 1 câu bắc cầu từ trang 416 sang trang 417, có đoạn:
"..., còn chính phủ Croatia mong mỏi có được một "nhà nước Serbia rộng lớn hơn" đã ủng hộ người Croatia gốc Bosnia".
Tiếp theo là câu:
"...Đức, Áo, Tòa thánh Vatican, các quốc gia, các nhóm Thiên chúa khác ở châu Âu, và sau này là Hoa Kỳ thay mặt Croatia; Nga, Hy Lạp, và các quốc gia, các nhóm Chính thống giáo khác đằng sau Arập; và Iran, Arập Xêut, Thổ Nhĩ Kỳ, Libya, quốc tế Hồi giáo quá khích, và các quốc gia Hồi giáo thay mặt cho người Hồi giáo ở Bosnia".
Câu trên, lẽ ra viết Croatia thì lại viết Serbia. Câu dưới, lẽ ra viết Serbia thì lại viết Arập. Những ai chưa hiểu rõ thế tam quốc diễn nghĩa ở Bosnia đầu thập niên 90, rất dễ thu nhận thông tin sai từ đoạn dịch ẩu đó.

Trong đoạn vừa nhắc, dịch giả có dùng cụm từ "người Croatia gốc Bosnia". Ở những trang tiếp theo, cách dùng này được phát huy: "người Serbia gốc Bosnia", "người Armenia gốc Nagorny-Karabakh"...
Chúng ta thường nói, người Việt gốc Hoa, người Mỹ gốc Việt để gọi ai?
Để gọi những người sống trên đất nước Việt Nam nhưng về mặt dân tộc, họ có gốc Hoa. Để gọi những người sống ở Mỹ, có quốc tịch Mỹ, nhưng là đồng bào với chúng ta về chủng tộc.
Vì thế, với những người sống ở Bosnia, có nguồn gốc về chủng tộc là người Serbia hay Croatia, phải gọi là "người Bosnia gốc Serbia", "người Bosnia gốc Croatia" mới phải. Tương tự, phải gọi là "người Nagorny-Karabakh gốc Armenia".

Trên đây là vài hạt sạn vô tình nhặt được khi vô tình đọc kỹ vài trang. Nếu đọc kỹ lưỡng toàn bộ cuốn sách, số lỗi chắc không dừng ở đó.
Những lỗi này có nhỏ nhặt không? Theo hxh là không.
Vì người đọc, có thể có những quan điểm đánh giá khác biệt với Hungtinton, nói chung hoàn toàn tin tưởng vào sự xác thực của các dữ liệu lịch sử do tác giả đưa ra. Người ta có thể trích vài đoạn trong cuốn sách để làm tư liệu, và có thể do tin tác giả-dịch giả-biên tập viên, mà nhầm lẫn Zhirinovsky là tổng thống Belarus, Kohl là tổng thống Đức, hay nước Nga và phe Chính thống giáo ủng hộ người Arập ở Bosnia.
dpt
07-04-07, 17:50
Có bác nào có ebook TA của cuốn này không ạ?