Tìm cái mình thích

Vitcon
04-07-05, 17:30
Trong suốt thời gian quay về lãnh đạo Hãng Apple, Steve Jobs chỉ nhận lương danh dự 1 USD/năm, mức lương được sách kỷ lục Guinness ghi nhận là lương giám đốc thấp nhất thế giới.


Tôi vào Đại học Reed được sáu tháng thì bỏ nhưng vẫn ở trong trường đến 18 tháng mới thật sự nghỉ học. Tại sao tôi bỏ học?

Bỏ học

Mọi chuyện bắt đầu từ trước khi tôi chào đời. Mẹ đẻ của tôi là một sinh viên cao học trẻ, chưa lập gia đình. Bà quyết định trao tôi làm con nuôi người khác. Bà rất muốn tôi được những người đã tốt nghiệp đại học nhận nuôi nên thu xếp để trao tôi ngay lúc mới sinh cho một luật sư và vợ. Những ngày cuối họ lại quyết định muốn nuôi con gái.

Một hôm nửa đêm, họ nhận được cú điện thoại: “Là con trai, ông bà có muốn nhận không?”. Họ bảo: “Cũng được”. Mẹ đẻ tôi sau này mới biết má tôi chưa bao giờ tốt nghiệp đại học, còn ba tôi chưa bao giờ học xong bậc phổ thông. Bà từ chối ký giấy tờ cho con nuôi và chỉ mấy tháng sau mới chịu ký sau khi ba má tôi hứa sẽ cho tôi học đại học.

Mười bảy năm sau tôi đi học đại học thật. Nhưng tôi lại ngây ngô chọn một trường cũng đắt chẳng kém Stanford nên ba má tôi phải dùng hết tiền dành dụm cả đời lao động để trả học phí cho tôi. Sau sáu tháng, tôi không thấy ý nghĩa gì trong chuyện đó, tôi không biết mình muốn gì, trường đại học có giúp tôi định hướng cuộc đời hay không.

Thế mà tôi lại ngồi phung phí hết tiền của ba má phải dành dụm suốt đời. Cho nên tôi quyết định bỏ học và tin tưởng mọi việc rồi sẽ ổn. Lúc đó tôi hơi hoảng nhưng nhìn lại, đấy là một trong những quyết định đúng đắn nhất của tôi. Giây phút tôi bỏ học, tôi có thể khỏi vào các lớp tôi không thích và xin vào những lớp trông có vẻ hấp dẫn.

Lúc đó không có gì là lãng mạn. Tôi không có phòng trong ký túc xá nên phải ngủ dưới sàn phòng của bạn, tôi thu gom vỏ chai Coca, nhận 5 xu mỗi chai để mua thức ăn và mọi tối chủ nhật đi bộ hơn 10 cây số đến đền Hare Krishna để được ăn một bữa thỏa thích. Thế nhưng hầu hết những gì tôi tình cờ học bằng cách theo tính tò mò và trực giác hóa ra là vô giá sau này. Xin kể một ví dụ:

Đại học Reed lúc đó dạy môn nghệ thuật viết chữ đẹp có lẽ là tốt nhất nước. Ở khắp trường, mọi bích chương, mọi nhãn dán trên tủ đều được viết theo lối chữ nghệ thuật. Vì tôi bỏ học và không phải học các lớp thông thường nên tôi quyết định học môn này. Tôi học về chữ có chân và chữ không chân, về khoảng cách giữa các mẫu tự trong các từ khác nhau, về nghệ thuật in ấn. Tất cả có vẻ đẹp thật tinh tế mà khoa học không thể nắm bắt và tôi thấy môn học thật lôi cuốn dù không chút mảy may hi vọng sẽ áp dụng kiến thức này vào cuộc sống mai sau.

Nhưng 10 năm sau, khi chúng tôi thiết kế chiếc máy Macintosh đầu tiên, mọi kiến thức cũ lại quay về với tôi. Chúng tôi quyết định đưa hết vào chiếc máy Mac - là chiếc máy vi tính đầu tiên có kiểu chữ đẹp. Nếu tôi không dự khóa học đó ở đại học, máy Mac sẽ không bao giờ có các kiểu chữ phong phú hay font chữ cân đối và vì Windows chỉ sao chép máy Mac, có lẽ không chiếc máy vi tính nào sẽ sử dụng font chữ đa dạng. Nếu tôi không bỏ học, có lẽ tôi không bao giờ vào học khóa chữ đẹp kia và có lẽ máy tính sẽ không sử dụng font chữ đa dạng như ngày nay.

Dĩ nhiên bạn không thể liên kết sự việc với số phận còn ở đằng trước nên bạn phải tin rằng mọi sự việc ngày nay đều có mối liên hệ đến tương lai bạn. Bạn phải tin vào một điều gì đó - lòng gan dạ, số mệnh, đời hay nghiệp, sao cũng được. Cách nhìn này chưa bao giờ làm tôi thất bại, đã tạo ra mọi sự khác biệt trong đời tôi.

Tình yêu và mất mát

Tôi là người may mắn - tôi tìm được điều mình thích làm ngay khi còn trẻ. Steve Wozniak và tôi khởi sự Apple trong gara nhà ba má tôi lúc tôi mới 20 tuổi. Chúng tôi làm việc cật lực và trong vòng 10 năm Apple đã phát triển từ chỗ chỉ có hai đứa chúng tôi thành một công ty 2 tỉ với hơn 4.000 nhân viên. Năm trước đó, chúng tôi vừa tung ra thị trường chiếc máy Macintosh và tôi vừa tròn 30 tuổi thì bị sa thải.

Sao lại bị sa thải từ công ty do chính mình sáng lập nên? Khi Apple phát triển, chúng tôi thuê một người chúng tôi nghĩ là rất có tài để cùng điều hành công ty với tôi. Những năm đầu mọi chuyện tốt đẹp nhưng dần dà tầm nhìn về tương lai của chúng tôi bắt đầu khác biệt. Khi chúng tôi bất đồng ý kiến, hội đồng quản trị theo bên kia nên tôi bị cho ra rìa ở tuổi 30. Tâm điểm của cả đời tôi biến mất, mọi việc dường như sụp đổ.

Trong nhiều tháng liền tôi không biết mình phải làm gì. Tôi cảm thấy mình đã làm thế hệ doanh nhân trước tôi thất vọng - tôi đã làm rơi cây gậy chạy tiếp sức họ chuyển giao cho tôi. Nhưng dần dà tôi hiểu ra mình vẫn còn yêu thích những gì đang làm. Sự việc ở Apple không mảy may thay đổi điều đó. Tôi bị chối bỏ nhưng tôi vẫn còn đam mê. Thế là tôi quyết định bắt đầu lại từ đầu. Lúc đó tôi không thấy nhưng hóa ra bị Apple sa thải là điều tốt đẹp nhất cho tôi. Gánh nặng phải tiếp tục thành công được thay bằng sự nhẹ nhõm của người mới khởi nghiệp. Tôi được giải thoát để bước vào giai đoạn sáng tạo nhất đời tôi.

Năm năm sau đó tôi thành lập Công ty NeXT và sau đó là Pixar, biết yêu là gì rồi lập gia đình với vợ tôi ngày nay. Pixar sáng tạo bộ phim hoạt hình bằng máy tính đầu tiên - Toy Story và ngày nay là xưởng phim hoạt hình thành công nhất thế giới. Sự đời hóa ra cũng khá bất ngờ, Apple mua lại NeXT, tôi quay lại Apple và kỹ thuật chúng tôi triển khai ở NeXT trở thành đòn bẩy vực dậy và giúp Apple hồi sinh.

Tôi tin chắc những điều này đã không xảy ra nếu tôi không bị Apple sa thải. Đó là liều thuốc đắng nhưng cần thiết. Đôi lúc đời quăng quật bạn nhưng đừng nản chí. Tôi tin rằng điều giúp tôi đi tiếp là tôi yêu thích những gì mình làm. Bạn phải tìm ra điều bạn thích - cả trong công việc lẫn trong tình yêu.

Công việc của bạn sẽ chiếm phần lớn cuộc đời bạn nên cách duy nhất là phải thật sự thỏa lòng là mình đang làm điều mình tin là có ích. Nếu bạn chưa tìm ra, hãy cứ tìm tiếp. Đừng buông xuôi. Cũng như mọi chuyện liên quan đến con tim, bạn sẽ biết khi nào bạn tìm ra. Đừng buông xuôi.
Vitcon
04-07-05, 17:35
Nhiều khi hay nói đúng hơn là thường xuyên mình ở trong tình cảnh làm việc mà không biết mình làm gì? Làm thế đúng hay sai và thậm tệ hơn là không tin công việc mình đang làm có ích cho ai. Ngay cả cho bản thân mình vì mình chẳng làm vì tiền. Nhiều khi thấy khoảng thời gian trống trong ngày thật khủng khiếp...

Có thể nhiều người học được những cái khác từ bài nói chuyện này, nhưng mình thấy có hai câu mà mình thích nhất.

- Tôi bị chối bỏ nhưng tôi vẫn còn đam mê. Thế là tôi quyết định bắt đầu lại từ đầu.

- Đừng buông xuôi. Đừng buông xuôi.
Chị Hai
04-07-05, 18:42
Chị bảo này, ở đời, có hai dạng thấy thời gian trống trong ngày khủng khiếp. Dạng thứ nhất, quanh năm đói ăn, tay làm thì hàm mới nhai, tay quai miệng trễ khẩn trương. Cô không phải dạng này, chị thấy cô than thở đi làm đ éo phải vì tiền. Dạng thứ hai, nhàn cư, vi bất thiện. Cô hãy sinh lấy 1 đứa con, đ éo còn thời gian để thở chứ không phải là có thời gian trống để thấy khủng khiếp.

Gần 30 chục rồi còn gì nữa, qua cái tuổi này, đẻ đái dễ bị đao lắm.
Vitcon
04-07-05, 19:22
Chị bảo này, ở đời, có hai dạng thấy thời gian trống trong ngày khủng khiếp. Dạng thứ nhất, quanh năm đói ăn, tay làm thì hàm mới nhai, tay quai miệng trễ khẩn trương. Cô không phải dạng này, chị thấy cô than thở đi làm đ éo phải vì tiền. Dạng thứ hai, nhàn cư, vi bất thiện. Cô hãy sinh lấy 1 đứa con, đ éo còn thời gian để thở chứ không phải là có thời gian trống để thấy khủng khiếp.

Gần 30 chục rồi còn gì nữa, qua cái tuổi này, đẻ đái dễ bị đao lắm.

"Chị" Hai ơi, ai là gái ở đây? Hơn nữa em chưa đến 25 tuổi "chị" ạ. Em chưa sinh con hay sau 30 tuổi mới sinh con thì cũng chẳng liên quan gì đến đời "chị". Mà "chị" cay độc vừa thôi, lời cay độc nó vận vào không đời "chị" thì đến tận đời con "chị" đấy. Cuộc sống còn dài lắm, em không ác với "chị" bao giờ, sao "chị" phải nói giọng hằn học thế với em?
dexterx
04-07-05, 19:50
Mấy cái kết luận của SJ nghe thì hay, nhưng lão nói thế vì lão đã xong rồi, tha hồ bốc phét. Nói chung, bài này chỉ là chickensoup for fresh grad :D

Link gốc ở đây: http://news-service.stanford.edu/news/2005/june15/jobs-061505.html