Công ty Nhật , hic hic

Mr Bin
03-06-06, 23:38
Định giải Toán của chú Bi nhưng làm đc nửa thì chán (mk, dạo này kém kiên nhẫn lắm cơ) nên chui vào lang thang trong mạng lưới yahoo 360*, thế là lôi ra đc cái đoạn vui vui này. Post lên đây để các bác, 4c giải trí cuối tuần :)


Làm cho Công ty Nhật

Nói chung, bác nào mà có tham vọng lương cao vượt mức, hết giờ làm là về, thăng tiến vùn vụt ở cty Nhật thì đừng hy vọng! Nói thế cho ngắn!

Tiêu chí oánh giá nhân viên của chúng nó ko phải là thông minh, nhanh nhẹn, hiệu quả công việc tốt v.v. mà là:

Cần cù đầu tiên (dù có thể hiệu quả cực kỳ kém cũng được, miễn sao gặp việc khó ko nản chí, ngồi trâu bò quyết tâm chiến đấu trong vô vọng đến 10 -11 giờ đêm vã cả mồ hôi là chúng nó rất sướng).

Kế đến là Trung thành (cái này thì khỏi phải nói, các bác mà chuyển từ 1 cty Nhật sang 1 cty Nhật khác thì gần như chắc chắn chúng nó sẽ gọi điện bằng được cho GM cũ để check xem thằng này đi theo dạng gì, có bàn giao đầy đủ, tư cách tử tế ko hay là chộp giật sai phạm...).

Rồi đến Lễ phép (gặp phát gập người 1 góc tối thiểu 150 độ và càng thấp càng tốt, sáng đến phải chào, tối về cũng phải chào, chưa kể nhiều lần dạ thưa vô nghĩa khác trong ngày);

Nghe lời một cách máy móc (dù là lời trái ngang phi lý, dù là lời cay đắng khôn nguôi);

Hết lòng hầu hạ nịnh bợ (cái này thì dân Việt mình kệ cụ chúng nó, nhưng bác nào chịu khó nhẫn nại tí thì lại được quý. Còn bọn Nhật với nhau thì thực sự sợ cấp trên kinh khủng, búng tay phát là nhớn nhác chạy đến như vịt, hôm nào có thằng sếp to hơn sang thì cả cty náo loạn, phó tổng đi coi toa lét xem sạch chưa, thơm chưa, G.Director với G.Manager thằng thì đóng mở cửa xe cho sếp, thằng thì đi dẹp đường xích hầu...); Khi mấy chú Nhật đứng nghe sếp lớn dạy bảo, sếp nói gì chú cũng khen "hay, hay" ("ha-i" trong tiếng Nhật có nghĩa là "yes" mờ, he he ...).

Gọn gàng sạch sẽ (theo cái tiêu chuẩn 5S: Sờ trên Sờ dưới Sờ trái Sờ phải Sờ giữa của chúng nó) cùng nhiều tiêu chí vớ vẩn khác...

Một đặc điểm nữa của bọn Nhật là sống lâu lên lão làng, kể cả thằng dốt nhất cứ phèng phèng đến một độ tuổi nào đó là lên chức y chang như nhau nếu có cùng thời gian cống hiến. Đi gặp đối tác mà cử người trẻ hơn bên nó chừng 10 tuổi là nó ko thèm tiếp vì coi là ko ngang vai vế. Bác nào có giỏi mấy đi nữa, triển vọng mấy đi nữa mà "chẳng may" lại còn trẻ trung thì cũng rất khó được cất nhắc. Nói chung là cực lãng phí và vùi dập nhân tài. Hiếm hoi mới có được một hai người Việt xuất chúng lên được chức to trong cty Nhật nhưng cũng ko bao giờ được thực sự làm trưởng vì chúng nó sẽ cài cắm ít nhất một thằng Nhật kè kè bên cạnh để giám sát chi phối. Vậy là cũng ko có toàn quyền trong lĩnh vực của mình!

Bên cạnh đấy, bọn Nhật ở Việt Nam còn có một cái Hiệp hội DN Nhật phạch gì đấy, trong đó nó phân chia rõ ra DN trong lĩnh vực, sản xuất, dịch vụ, tài chính ngân hàng bảo hiểm ... và có tổ chức giao lưu định kỳ để tìm đối tác quan hệ, thống nhất policies về nhân sự, lương lậu , các mức trần với sàn bla bla...Do vậy việc chênh lệch mức lương cho nhân viên ở các cty Nhật là rất ít, hy vọng tìm kiếm lương cao vượt bậc ở cty Nhật là điều mong manh, gần như ko khả thi.

Mặt khác bọn Nhật chỉ quen mua sắm buôn bán thuê mướn với đối tác là cty Nhật khác, chẳng hạn logistics là cứ phải Dragon hay Logitem, xây dựng nhà xưởng là Vinata, sửa chữa máy móc lắp đặt điện nước là Vina Kinden or Vina Shiroki, và IT thì 99% mời Fujisu (chứ đếch phải FPT) dù cho giá cả cực kỳ đắt so với các chỗ khác. Vì thế viễn cảnh rung đùi chén hoa hồng của phòng Kế toán, phòng Hành chính, phòng Mua bán... người Việt là xa vời đi trông thấy.

Nói chung, sau những điều kể trên, làm cty Nhật cũng sẽ được mấy thứ:

o Học được tính kiên nhẫn và ngồi dai giả vờ làm việc, được tác phong cúi đầu chào rất dẻo, đi lại rất nhanh, tay đánh đều, sáng và chiều được công khai tập thể dục.

o Bọn Nhật ngoài giờ làm thì cởi mở và giải trí tẹt ga, có điều trong lúc vui chơi, nhiều anh Nhật hay lộ ra biểu hiện khá khác thường và đôi khi quá trớn... Nhất là những chú Nhật làm sản xuất thì bậy bạ lộ liễu và ko ngần ngại...

o Nếu cty Nhật phá sản thì chúng nó sẽ viết thư giới thiệu tử tế cho nhân viên đến làm các nơi khác (tất nhiên là cũng là Nhật). Tuy nhiên thường anh em Việt Nam phong phanh cty sắp tạch là thu dọn bay mịa hết từ trước rồi, hiếm ai chờ đến lúc nhận thư recommendation.

o Một nét văn hóa đẹp của người Nhật là mỗi lần đi công tác xa về đều có quà gói rất đẹp (mặc dù nhiều khi cái thực chất bên trong lại rất fo`). Và với tinh thần học hỏi lẫn nhau thì thấy, nhân viên Nhật hầu như ko bao giờ bật sếp, hay chia sẻ trong công việc và ít cắn xé nhau hơn nhân viên Việt...
Mr Bin
03-06-06, 23:46
Làm cho Công ty Nhật
(tiếp)

Bình loạn:

E thấy cứ như là nhật ký 7 năm làm cho Nhật của em các bác ạ . E thử kể ra đây mấy đặc tính của bọn Nhật để các bác xem có đúng ko nhé:

o Thích viết báo cáo: Cái quái gì cũng viết được thành báo cáo. Thực chất kết quả bằng quả táo thì nó viết được thành quả bưởi. Lắm khi mình là người trong cuộc, đọc xong còn giật mình. Cha chả là khiếp.
o Rất hay để ý vặt: Thường chúng nó đứa nào cũng có một quyển sổ nhỏ. Để ý từng tí một. Tỉ dụ, hôm nay đứa A hắt hơi 2 lần, đứa B cười ha hả 3 lần, đứa C đi muộn, v.v... Dưng mà nó chỉ soi ngầm như thế thôi. Kệ bố nó.
o Giả tạo rất giỏi: Có những việc chúng nó biết tỏng tong tong là như thế này rồi, ấy thế mà khi nói chuyện với người khác, lúc nào cũng giả ngây giả ngô. Lúc nào cũng "sô đề sự nế". Nế cái con khỉ. Bọn Nhật hãi nhất là ăn bánh trung thu (bánh dẻo, bánh nướng) của Việt Nam. Bác nào lỡ cắn phải một miếng thì ngậm luôn, im thin thít, xong trả lại miếng cắn dở, nói "bánh của chúng mày ngọt quá ". Mình cũng ngượng ngùng vì thấy ngọt thật. Hỡi ôi, có lần ăn bánh đậu xanh đậu đỏ của các bác Nhật đem qua cho, nó ngọt còn hơn đường phèn, ăn xong khé cổ ực liền mấy ca nước. Bọn này láo thật, bánh mình xách dép cho bánh nó về khoản ngọt thế mà nó dám nói láo không biết ngượng!
o Tính sợ trách nhiệm cực cao: Việt Nam mình khoái Nhật vì nó đã mướn mình, đã mua hàng của mình thì nó cứ mua mãi. Dưng mà bản chất của nó là sợ trách nhiệm. Nhỡ ra, nếu nó thay đổi, công việc lại chẳng may có sự cố thì nó chết, nó không thể sương gió mà gánh trách nhiệm được.
o Không công bằng trong công việc: Cứ ai giỏi nịnh thì lên lương vù vù. Mở ngoặc ra là lương em vào dạng phọt phẹt vì lúc nào cũng có ý nghĩ: Ông phải uốn lưỡi nịnh mày thì thà ông về nhà ông tươi cười nịnh chồng ông còn hơn. Biết đâu, chồng ông tinh thần hăng tiết vịt, hiệu quả công việc cao hơn => cuối tháng đưa tiền cho ông bằng mấy lần cái số mày tăng lương ấy chớ lị.
o Kibo bủn xỉn: Nó, nếu tiêu bằng tiền công thì vô tư lự lắm, nhất là tiêu cho chúng nó, cho vợ con chúng nó, chứ còn nếu tiêu bằng tiền túi chúng nó, hoặc giả tiêu bằng tiền công nhưng cho người Việt thì chắc nó trợn ngược mắt lên vì tiếc tiền mất.
o Tính phân biệt chủng tộc và khinh người cực cao: Đối với chúng nó, Nhật mới chính là bố tổ của thiên hạ, còn hạng khác là vứt hết. Mặc dù chúng nó vừa mới hít đất chào mình, nhưng có thể trong đầu chúng nó rít lên" Tao chào thế cho mày ... nhục". Đối với chị em nào lấy chồng Nhật và sống ở Nhật thì ... thảm (về tinh thần). Khó có thể hoà đồng vào cuộc sống của nó được. Mọi người đều truyền tụng, công ty Nhật ưu đãi với nhân viên như cha mẹ đối với con. Đúng rồi, nhưng nhân viên Nhật mới là con ruột, còn nhân viên bản xứ là con ghẻ!
o Con gái Nhật cứ như bị "down": Bà con xem phim "chiaki tiếp viên hàng không" thì biết. Nhiều khi thấy những con mụ hổ ăn không hết thịt, mắt một mí như mắt rắn, mà giọng thì cứ như "rắn giả lươn, xu hào giả miến", thẽ thọt: “san, hey" nghe mà điên tiết.
o Cứ cái gì kho khó là nó cho lên thành đạo. Ví dụ như trà đạo. Nhìn mấy con mẹ đi lại lệt xệt như vừa đẻ xong, ngoáy ngoáy mấy tách trà mà thấy vướng cả mắt. Có cái quái gì, ông đây làm một phát ăn ngay.
o Thô lỗ, bỉ ổi: Nhân viên nam (Nhật) có thể thoải mái đứng trong văn phòng để "sơ vin" quần. Không tin, xem những kênh truyền hình của nó thì biết. Có những cuộc thi "đánh rắm" nữa kìa. Mỗi thằng ngồi lên một đống bột và tiến hành... đứa nào thổi được bay đống bột đi thì đứa ấy chiến thắng. Đúng là bó tay.côm.
o Ngu dốt: Cái này là em nói về cá nhân từng đứa Nhật. Nếu tách chúng nó ra để thi tay bo với mình (về kiến thức) thì nó chết ngay. Ngu nga ngu ngơ (dốt thật, nó không dở vờ đâu). Nhưng được cái nó đoàn kết, ghét nhau mấy cũng không nói xấu nhau trước mặt người khác bao giờ.
o Coi thường nhân viên nữ có gia đình: có chồng con rồi thì dĩ nhiên năng suất làm việc sao bằng mấy em single, nhưng cũng đâu phải là đồ bỏ đi, thế nhưng vẫn bị chúng xem thường. Nhưng so với phụ nữ Nhật, mình còn may chán: có lần tui hỏi sếp "phụ nữ Nhật nghỉ hộ sản sinh em bé mấy tháng hở ông?". Sếp (đã có 3 con) nhăn tít cả trán suy nghĩ xong nhún vai lắc đầu nói "tao không biết, vì mấy bà sinh con toàn phải nộp đơn xin nghỉ luôn, một đi không trở lại!"

E dính với cái Cty này từ hồi ra trường, bọn bạn e nó ko hiểu vì sao e cứ gắn bó với Cty này trong khi:

* Chế độ đãi ngộ: Mức lương: thấp nhất trong khối nước ngoài vì chúng nó bàn nhau hết cả rồi thông Hiệp hội doanh nghiệp NB
Chế độ tăng lương quá hẻo, nhìn số chán chả buồn khóc
Vì lương thấp lại tăng theo % thì có khi quy ra tiền Việt thì chỉ đủ trả tiền truyền hình cáp 1 tháng hoặc 2 tháng là cùng (loại ko kênh đặc biệt ạ)
Cơ chế tính lương: Lương tính theo tuổi nhiều khi tị lòi mắt các bác ạ.
Tuyển 1 Safety Officer lương cao e ngẩng lên mỏi cả cổ chỉ vì bác ấy già hơn em nhiều. (nói thật chỉ đi đuổi trâu bò & ngăn ko cho trẻ con chạy vào công trường đang thi công).
Đời em chỉ có lúc làm Cty Nhật là mong mình nhiều tuổi cho lương nó cao
Cơ hội thăng tiến: Suốt đời ko lên chức nhưng chỉ có công việc là tăng.
E vào Cty này là Admin nhưng làm đủ thứ hầm bà là: từ kế toán, đấu thầu, đàm phán vật giá với nhà thầu, quản gia … (e có kêu khóc thì nó bảo on the job training).
* Mua bán: luôn luôn có khẩu hiệu “ngon bổ rẻ” dek cần quan tâm xem y/c có khả thi ko. Suppliers nhìn thấy khóc thét , thế thì còn màu mè giề nữa.
* Tiền ngoại giao:Đi ngoại giao xấu hổ lắm các bác ạ (các ông Việt Nam thấy Tây thì mơi tiền/quà, bố Nhật thì cáo già toàn lờ đi), nên e toàn móc tiền túi ra thôi.
Chúng nó biết đấy nhưng cứ lơ đi vì biết mình tự xoay xở được.
Ít thôi chứ tiền nhiều thì e cũng kệ xác.
* Giờ làm việc: E làm như trâu như bò từ sáng đến 9, 10 h là chuyện bình thường, nhiều hôm mò về nhà lúc 1, 2h sáng. May mà chồng e cũng làm xây dựng nên thông cảm chứ kẻo lại tưởng e đi với giai.

* Cơ hội đi Nhật:Đừng ai hỏi e làm cho Nhật ngừn ấy năm đã đi Nhật chưa e tủi thân khóc đấy nhá. Có lần bọn e đùa bảo thích đi Nhật, nó nói thích thì xin nghỉ phép đi du lịch ý, mày làm đại diện ở VN thì chỉ ở VN thôi, hik hik…

Nhưng mà e lại cứ cố ở cái Cty này vì e nhìn mọi sự AQ lắm:

* o Mức lương: ko quan trọng, có tăng thêm thì cũng ko giàu được nhờ làm cho Nhật, để chồng lo Image
*
o Chế độ tăng lương: cũng ko quan trọng, e tự tăng lương bằng cách giảm giờ làm – các bác thấy e lượn suốt đấy thôi
*
o Cơ chế tính lương: bao giờ e già lương sẽ khắc cao các bác nhỉ, e cũng sắp già đến nơi rùi
*
o Cơ hội thăng tiến: cái này e cũng cóc cần làm giề, vì tuy e ko có chức quyền nhưng e lại có thực quyền, ở lâu tiếng nói có trọng lượng hơn thôi. Về VN loại như e sếp ghét lắm vì cứ cãi nham nhảm.
*
o Giờ làm việc: khi nào ko có việc cứ kẻng 5h là e phi ra cửa thôi
*
o Cơ hội đi Nhật: e nghĩ là làm nó còn vắt mình như vắt chanh, nếu có đi ctác cũng chả enjoy được đâu. E ko thèm, e giành tiền vợ chồng con cái đi du lịch hàng ko giá rẻ châu Á sướng hơn.

Những cái e được đây nè:

o E có những người cùng khổ, có bác làm hơn chục năm thì chắc là khổ hơn e rùi
o E học cách ăn nhanh, đi nhanh, làm gì cũng nhanh
o E học cách căn giờ chính xác đến từng phút sau 1 lần e đi muộn có 5’ mà bị sếp lườm đểu dù e đã xin lỗi trình bày lí do tắc đường. Chưa kể các bác nào phải đi làm bằng xe ôtô của cty thì chắc ko dám muộn dù chỉ 1 giây kẻo lại phải “chạy việt d㔠hoặc nhảy xe ôm đuổi theo ôtô đến hết hơi
o E chửi sếp thoải mái (cứ vừa chửi vừa cười nói với nhau bằng TV nó qué hiểu)
o E cãi sếp nham nhảm chứ ở Cty VN thì nó trù cho chết
o E chả phải biếu quà sếp dịp lễ tết
o E tự an ủi làm cho bọn Hàn có khi còn bị đánh (giống trong phim) còn ngoài đời e chứng kiến 1 thằng sếp HQ chửi e nhân viên ngay phòng dịch vụ khách hàng ở BĐ HN vì nó ko chịu thanh toán hết tiền tạm ngừng mobile 2 chiều để về nước

Túm lại là:

E chấp nhận ở lại Cty này nó bọn nó mị dân rất giỏi các bác ạ. Đi đâu về cũng có quà dù giá trị rất nhỏ. Nhân viên nữ mới sinh thì chỉ cần 3 tiếng sau là sếp đã đến tận viện thăm rùi (Sếp VN chắc phải chờ đầy tháng!!!). Lương tháng thứ 13 thì sếp phải gọi từng thằng vào phòng hít đất cám ơn. Thế là nhân viên lại ngậm ngùi tiếp tục làm trâu làm bò trong năm tới và nhiều năm sau nữa
TrueLie
04-06-06, 04:57
Mới đọc bài này cũng hay hay, về các bạn Nhật Bổn. Bài này cho thấy tư tưởng coi thường dân nước khác của các bạn này đã có từ rất lâu rồi.
http://www.vysa.jp/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=1643

===================

Có dịp được tiếp xúc với văn minh phương Tây qua sách vở và những chuyến viếng thăm Mỹ và Châu Âu vào cuối thế kỷ 19, Fukuzawa nhận định rằng văn minh phương Tây phát triển hơn Châu Á về nhiều mặt, và các nước Châu Á khó lòng duy trì được nền độc lập nếu cứ đóng cửa trước văn minh phương Tây. Theo ông, dành được quyền tự trị chưa phải đã là độc lập, mà nền độc lập thật sự chỉ có thể thành hiện thực thông qua việc trở thành một quốc gia tiên tiến và văn minh. Nếu không có sự khai sáng và văn minh, nền độc lập dành được sẽ mau chóng mất đi để rồi lại lệ thuộc vào các quốc gia tiên tiến khác.

 Nhận thức được các nước trong khu vực Châu Á mới chỉ ở mức "bán văn minh", không thể là tấm gương cho Nhật Bản học hỏi, trong bài "Thoát Á Luận", Fukuzawa kêu gọi nước Nhật hãy "tách ra khỏi hàng ngũ các nước Châu Á, đuổi kịp và đứng vào hàng ngũ các nước văn minh phương Tây". Ông chủ trương mở cửa giao thương với phương Tây, học hỏi kiến thức và kinh nghiệm quản lý xã hội của phương Tây để phát triển Nhật Bản. Quan điểm này của Fukuzawa đã được chứng minh bằng thực tế: Ở Châu Á, chỉ có Nhật Bản và Thái Lan, hai nước chủ trương mở cửa, là tránh được sự xâm lược và thôn tính của các nước phương Tây. Chính sự du nhập của những giá trị dân chủ và nền giáo dục khoa học kiểu phương Tây đã khiến Nhật Bản không bị phương Tây xâm lược, mà ngược lại, trở thành cường quốc từ cuối thế kỷ 19 .

Fukuzawa tin rằng giáo dục là cách duy nhất để đạt tới văn minh, bởi bản chất của văn minh là sự phát triển kiến thức và đạo đức nội tại của dân tộc:

Fukuzawa viết: "Văn minh có nghĩa là đạt được cả những tiện nghi vật chất lẫn sự nâng cao tinh thần của con người. Nhưng cái tạo ra những tiện nghi vật chất và nâng cao tinh thần của con người là kiến thức và đạo đức, [do đó] bản chất của văn minh chính là quá trình phát triển kiến thức và đạo đức con người"

Fukuzawa cho rằng nền giáo dục Nho học truyền thống ở Nhật Bản chính là sự cản trở lớn nhất của nền văn minh: Nó vừa cổ hủ vừa chậm phát triển, hàng nghìn năm vẫn không thay đổi, chỉ coi trọng hình thức bên ngoài giả tạo mà coi thường chân lý và nguyên tắc. Số lượng người đi học đã ít ỏi, lại chỉ được dạy đọc / viết mà không được khuyến khích phát triển tư duy sáng tạo và độc lập. Chính vì vậy, Fukuzawa kêu gọi người dân hãy theo đuổi nền giáo dục thực học của phương Tây, dựa trên nền tảng khoa học và kỹ thuật. Mỗi người trong xã hội, từ các học giả uyên bác, những viên chức nhà nước địa vị cao đến những nông dân nghèo và những người buôn bán nhỏ đều có thể đi học để thực hiện tốt hơn chức năng riêng của mình, từ đó đóng góp sức mình vào phát triển xã hội, chứ không nhất thiết phải học để ra làm quan theo lối suy nghĩ truyền thống của Nho học hủ lậu. Fukuzawa phê phán lối học ấy trong xã hội Nhật đương thời: "Trong xã hội Nhật Bản, mười người thì cả mười, trăm người thì cả trăm, tất cả đều mưu cầu việc tiến thân, thăng quan tiến chức và trở thành công chức".

Fukuzawa là người đưa ra nguyên tắc nổi tiếng: "Độc lập quốc gia thông qua độc lập cá nhân" (national independence through personal independence), tức là một xã hội muốn phát triển phải dựa trên những cá nhân có khả năng tư duy độc lập và sáng tạo, chứ không phải dựa vào chính phủ. Ông kêu gọi các sĩ phu Nhật Bản làm việc theo phương châm "coi trọng quốc gia và coi nhẹ chính phủ", tự tin vào sức mạnh cá nhân (individual strength) mà không phụ thuộc vào sức mạnh của người khác (đây chính là tư tưởng Khai Sáng của Kant).


Để phổ biến kiến thức văn minh và tư tưởng tiến bộ phương Tây tới dân chúng, Fukuzawa đã viết trên 100 cuốn sách giải thích và biện minh cho thể chế chính quyền nghị viện, giáo dục phổ thông, cải cách ngôn ngữ và quyền của phụ nữ . Ông còn mở trường Đại học Keio (Trường Khánh Ứng Nghĩ Thục), nay trở thành một trong những trường đại học hàng đầu của Nhật Bản, để đào tạo những thế hệ thanh niên Nhật Bản theo phương thức mới. Cùng với một nhóm trí thức cùng tư tưởng, Fukuzawa cho ra mắt tờ báo Jiji Shimpo năm 1882, đây là một cơ quan tuyên truyền có tác động rất lớn đến công chúng Nhật Bản. Ông không coi mình là người làm chính trị, mà chỉ là "bác sĩ bắt mạch chính trị": Ông không tham gia chính quyền, dù được mời nhiều lần, nhờ đó có cơ hội phê phán chính quyền một cách mạnh mẽ và kiên quyết hơn.

 Dưới đây là toàn văn bài xã luận “Thoát Á Luận” được đăng trên tờ báo “Thời Sự Tân Báo” ngày 16 tháng 3 năm 1885.

Giao thông ngày nay đã trở nên thuận tiện đến mức, một khi làn gió văn minh phương Tây thổi sang phương Đông, mọi cành cây ngọn cỏ ở phương Đông đều phải ngả theo. Người phương Tây từ thời cổ kim tới nay đều cùng dòng giống và họ chẳng khác nhau mấy. Chỉ có điều người phương Tây ngày xưa di chuyển chậm chạp, còn những người phương Tây đương thời di chuyển hoạt bát và nhanh chóng hơn nhiều. Đó là vì người phương Tây ngày nay biết cách tận dụng thế mạnh của các phương tiện giao thông sẵn có. Đối với chúng ta, những người sống ở phương Đông, trừ phi chúng ta muốn ngăn cản xu thế văn minh phương Tây với quyết tâm không thay đổi, cách tốt nhất là chúng ta hãy làm như họ. Nếu quan sát kỹ lưỡng tình hình thế giới hiện nay, chúng ta sẽ nhận thấy được rằng không ai có thể chống lại sự tấn công dữ dội của văn minh phương Tây. Vậy tại sao chúng ta không cùng họ nổi trên biển văn minh ấy, cùng cưỡi ngọn sóng văn minh và cùng tận hưởng thành quả của nền văn minh?

Sự lan truyền của nền văn minh cũng giống như sự lan truyền của dịch sởi. Dịch sởi ở Tôkyô bắt nguồn từ Nagasaki và lan dần sang phía Đông cùng với tiết trời ấm áp của mùa xuân. Chúng ta có thể không thích sự lây lan của bệnh truyền nhiễm này, nhưng liệu có cách nào hiệu quả để ngăn chặn nó không? Tôi có thể chứng minh rằng đây là điều không thể. Với một bệnh truyền nhiễm, người ta chỉ nhận được những thiệt hại. Với một nền văn minh, thiệt hại có thể đi kèm với lợi ích, nhưng lợi luôn luôn nhiều hơn hại, và sức mạnh của chúng không gì có thể ngăn cản nổi. Trong trường hợp này, sẽ là vô nghĩa nếu tìm cách ngăn cản sự lan truyền. Một người thông minh sẽ khuyến khích sự lan truyền và tìm cách để người ta làm quen dần với nó.

Quá trình mở cửa đón nền văn minh hiện đại của phương Tây bắt đầu từ thời Gia Vĩnh (Kaei, 1848-1854). Người dân trong nước đã bắt đầu biết đến những giá trị hữu ích của nền văn minh này và dần dần, nhưng tích cực, tiến tới chấp nhận nó. Tuy nhiên, con đường tiến bộ tiếp cận nền văn minh đã bị chính phủ già nua lỗi thời cản trở. Nếu chính phủ đó còn tồn tại, chắc chắn nền văn minh sẽ không thể xâm nhập. Văn minh hiện đại và các tục lệ cổ lỗ của Nhật Bản không thể song song tồn tại. Nếu chúng ta muốn loại bỏ các tục lệ cổ lỗ, chính phủ cổ lỗ cũng phải được loại bỏ. Chúng ta có thể ngăn cản sự xâm nhập của nền văn minh ấy, nhưng điều đó cũng có nghĩa là chúng ta đánh mất độc lập dân tộc. Cuộc tranh đấu đang diễn ra trong nền văn minh thế giới không cho phép một quốc đảo phương Đông nằm ngủ yên trong sự cô lập. Tới thời điểm đó, những người có tâm huyết đã nhận ra nguyên tắc "Quốc gia quan trọng hơn chính phủ", dựa vào ý chỉ của Thiên Hoàng, đã loại bỏ chính phủ cũ để lập nên một chính phủ mới. Với chính phủ mới, không phân biệt quan lại triều đình hay thần dân, toàn dân trong nước tiếp thu nền văn minh hiện đại của phương Tây. Chúng ta không chỉ đã loại bỏ lề thói cổ hủ của Nhật Bản, mà chúng ta còn thành công trong việc tạo ra một động lực mới hướng tới phát triển ở Châu Á. Chủ trương của chúng ta có thể gói gọn trong hai chữ: "Thoát Á".

Nước Nhật nằm tại miền cực Đông của Châu Á, nhưng tinh thần của chúng ta đã dời khỏi những thói quen cổ hủ của Châu Á mà tiếp cận nền văn minh phương Tây. Thật không may cho Nhật Bản, có hai nước láng giềng, một gọi là Trung Quốc và một gọi là Triều Tiên. Cả hai dân tộc này, giống như dân tộc Nhật, từ lâu đã được nuôi dưỡng bởi những suy nghĩ và thái độ chính trị Á Châu. Tuy nhiên, cũng có những điểm khác biệt đáng kể giữa ba dân tộc, đó là những khác nhau về chủng tộc, di truyền hay giáo dục. Người Trung Quốc và Triều Tiên có nhiều nét giống nhau hơn và bọn họ ít có điểm giống với người Nhật Bản. Những người này không biết cách tiến bộ, cho dù là ở mức cá nhân hay ở mức quốc gia. Trong thời đại hiện nay, khi mà giao thông trở nên rất thuận tiện, họ không thể nào không nhìn thấy sự hiện hữu của nền văn minh phương Tây. Nhưng họ cho rằng những điều mắt thấy tai nghe về văn minh phương Tây không đáng để họ động tâm động não. Trong khung cảnh mới mẻ và đầy khí thế của văn minh, trong khi chúng ta bàn về giáo dục, họ lại chỉ nói về đạo Khổng. Nói về giáo dục ở trường lớp, họ chỉ giảng về các khái niệm "Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí" [tư tưởng của Mạnh Tử]. Trong khi dạy cho học trò căm ghét sự phô trương, chính họ lại thể hiện sự thiếu hiểu biết về các chân lý và nguyên tắc. Nói về đạo đức, ai cũng thấy hành động của họ thể hiện sự tàn bạo và vô liêm xỉ mà không lời nào tả xiết. Đã vậy họ vẫn kiêu căn tự phụ và không chịu tự kiểm kiểm bản thân mình.

Theo đánh giá của tôi, hai quốc gia này không thể tồn tại như những quốc gia độc lập trước sự tấn công của nền văn minh phương Tây sang phương Đông. Những quốc dân có trách nhiệm của hai quốc gia này có thể sẽ tìm ra phương thức để thực hiện những cuộc cải cách toàn diện, tầm cỡ phong trào Duy Tân (Meiji Restoration) như ở nước ta, và họ có thể thay thế chính phủ và đem đến niềm tin mới cho người dân trong nước. Nếu điều này xảy ra, các quốc gia này thực sự rất may mắn. Tuy nhiên, ít có khả năng điều này xảy ra, và trong vòng vài năm nữa họ sẽ bị xóa sổ khỏi thế giới và đất đai của họ sẽ bị chia nhỏ bởi các quốc gia văn minh. Tại sao như vậy? Bởi vì vào lúc sự lan truyền của nền văn minh và sự khai sáng có sức mạnh tương tự như bệnh dịch sởi, Trung Quốc và Triều Tiên đã vi phạm quy luật tự nhiên, cố gắng ngăn cản sự lây lan này. Họ quyết liệt tìm cách tránh nền văn minh này bằng cách đóng kín tất cả các cửa thông khí trong phòng. Không có không khí, họ sẽ ngạt thở đến chết. Người ta cho rằng các nước láng giềng phải giang tay giúp đỡ lẫn nhau, bởi quan hệ "môi hở răng lạnh" giữa chúng ta. Nhưng hiện trạng của Trung Quốc và Triều Tiên chẳng mang lại điều gì cho Nhật Bản. Dưới nhãn quan của người phương Tây văn minh, họ có thể nhìn những gì diễn ra ở Trung Quốc và Triều Tiên để phán xét Nhật Bản, bởi vì sự gần gũi địa lý của ba nước. Chính quyền Trung Quốc và Triều Tiên vẫn duy trì cách hành xử độc tài của mình và không chấp nhận điều hành đất nước bằng pháp luật. [Do đó] Người phương Tây có thể nghĩ Nhật Bản cũng là xã hội không luật pháp. Người dân Trung Quốc và Triều Tiên chìm sâu trong mê tín hủ lậu, không biết đến khoa học là gì. [Do đó] Các học giả phương Tây có thể nghĩ Nhật Bản vẫn là quốc gia chỉ biết tới Âm Dương Ngũ Hành. Người Trung Quốc hèn hạ và vô liêm xỉ, và [do đó] tinh thần võ sĩ đạo của người Nhật cũng bị hiểu nhầm. Người Triều Tiên thực hiện hình phạt thảm khốc đối với tù nhân thì người Nhật cũng bị coi là vô nhân đạo. Tôi còn có thể đưa ra nhiều ví dụ khác. Nước Nhật ở bên cạnh hai nước này không khác gì một người chính trực sống trong khu làng nổi tiếng bởi những người ngu dốt, hung bạo, không biết đến pháp luật và vô nhân đạo. Hành động tốt của con người chính trực sẽ bị che phủ bởi những cái xấu của hàng xóm. Khi những vụ việc rắc rối này sinh sôi nảy nở, chúng có thể ảnh hưởng tới con đường ngoại giao của chúng ta. Thực tế này là một bất hạnh cho Nhật Bản!

Vậy chúng ta phải làm gì bây giờ? Chúng ta không có thời giờ để chờ đợi sự khai sáng của các nước láng giềng, để từ đó cùng nhau hướng tới phát triển Châu Á. Tốt hơn hết là chúng ta hãy tách ra khỏi hàng ngũ các nước Châu Á, đứng chung vào hàng ngũ các quốc gia văn minh phương Tây. Còn về các đối xử với Trung Quốc và Triều Tiên, chúng ta không có tránh nhiệm phải làm điều gì đặc biệt cho họ chỉ bởi vì họ là hàng xóm của chúng ta. Chúng ta chỉ cần học theo cách của người phương Tây đối xử với họ. Tục ngữ có câu "gần mực thì đen, gần đèn thì rạng", ai chơi với bạn xấu không thể tránh khỏi tiếng xấu. Đơn giản là chúng ta đoạn tuyệt kết giao với những người bạn xấu ở Châu Á!