Đất nước

Thạch thảo
28-11-05, 17:09
Thay vì bật tivi, sáng nay em quyết định mở một đĩa gì đó để nghe trong lúc làm những việc cần thiết trước khi ra khỏi nhà.
Ngẫu nhiên, em rút ra một đĩa trên giá, đó là một đĩa thơ hiếm hoi, và em rất xúc động khi nghe lại bài Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm, sao mà hay thế.
Em cóp pết lời thơ ở đây, tối nay về em sẽ up phần âm thanh lên cho mọi người cùng nghe.

Đất nước

Khi ta lớn Đất Nước đã có rồi
Đất Nước có trong những cái "ngày xửa ngày xưa.." mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc.
Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
Cái kèo, cái cột thành tên
Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng
Đất Nước có từ ngày đó..

Đất là nơi anh đến trường
Nước là nơi em tắm
Đất Nước là nơi ta hò hẹn
Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm
Đất là nơi "con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc"
Nước là nơi "con cá ngư ông móng nước biển khơi"
Thời gian đằng đẵng
Không gian mênh mông
Đất Nước là nơi dân mình đoàn tụ
Đất là nơi Chim về
Nước là nơi Rồng ở
Lạc Long Quân và Âu Cơ
Đẻ ra đồng bào ta trong bọc trứng
Những ai đã khuất
Những ai bây giờ
Yêu nhau và sinh con đẻ cái
Gánh vác phần người đi trước để lại
Dặn dò con cháu chuyện mai sau
Hằng năm ăn đâu làm đâu
Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ

Trong anh và em hôm nay
Đều có một phần Đất Nước
Khi hai đứa cầm tay
Đất Nước trong chúng ta hài hòa nồng thắm
Khi chúng ra cầm tay mọi người
Đất Nước vẹn tròn, to lớn
Mai này con ta lớn lên
Con sẽ mang Đất Nước đi xa
Đến những tháng ngày mơ mộng
Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó và san sẻ
Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên Đất Nước muôn đời..

Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng Phu
Cặp vợ chồng yêu nhau góp nên hòn Trống Mái
Gót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại
Chín mươi chín con voi góp mình dựng đất Tổ Hùng Vương
Những con rồng nằm im góp dòng sông xanh thẳm
Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút non Nghiên
Con cóc, con gà quê hương cùng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh
Những người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm
Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi
Chẳng mang một dáng hình, một ao ước, một lối sống ông cha
Ôi Đất Nước sau 4.000 năm đi đâu ta cũng thấy
Những cuộc đời đã hóa núi sông ta

Em ơi em
Hãy nhìn rất xa
Vào 4.000 năm Đất Nước
Năm tháng nào cũng người người lớp lớp
Con gái, con trai bằng tuổi chúng ta
Cần cù làm lụng
Khi có giặc người con trai ra trận
Người con gái trở về nuôi cái cùng con
Ngày giặc đến nhà thì đàn bà cũng đánh
Nhiều người đã trở thành anh hùng
Nhiều anh hùng cả anh và em đều nhớ.

Nhưng em biết không
Có biết bao người con gái, con trai
Trong 4.000 lớp người giống ta lứa tuổi
Họ đã sống và chết
Giản dị và bình tâm
Không ai nhớ mặt đặt tên
Nhưng họ đã làm ra Đất Nước
Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng
Họ chuyển lửa qua mỗi nhà, từ hòn than qua con cúi
Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói
Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân
Họ đắp đập be bờ cho người sau trồng cây hái trái
Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm
Có nội thù thì vùng lên đánh bại
Để Đất Nước là Đất Nước nhân dân
Đất Nước của nhân dân, Đất Nước của ca dao thần thoại
Dạy anh biết "yêu em từ thở trong nôi"
Biết quý công cầm vàng những ngày lặn lội
Biết trồng tre đợi ngày thành gậy
Đi trả thù mà không sợ dài lâu

Ôi những dòng sông bắt nước từ đâu
Mà khi về Đất Nước mình thì bắt lên câu hát
Người đến hát khi chèo đò, kéo thuyền vượt thác
Gợi trăm màu trên trăm dáng sông xuôi
Người dạy ta nghèo ăn cháo ăn rau
Biết ăn ớt để đánh lừa cái lưỡi
Cái cuốc, con dao, đánh lừa cái tuổi
Chén rượu đánh lừa cơn mỏi, cơn đau
Con nộm nang tre đánh lừa cái chết
Đánh lừa cái rét là ăn miếng trầu
Đánh lừa thằng giặc là chuyện Trạng Quỳnh
Nhưng lạ lùng thay, nhân dân thông minh
Không hề lừa ta dù cao dao, cổ tích

Ta lớn lên bằng niềm tin rất thật
Biết bao nhiêu hạnh phúc có trên đời
Dẫu phải cay đắng dập vùi
Rằng cô Tấm cũng về làm hoàng hậu
Cây khế chua có đại bàng đến đậu
Chim ăn rồi trả ngon ngọt cho ta
Đất đai cỗi cằn thì người sẽ nở hoa
Hoa của đất, người trồng cây dựng cửa
Khi ta đến gõ lên từng cánh cửa
Thì tin yêu ngay thẳng đón ta vào
Ta nghẹn ngào, Đất Nước Việt Nam ơí

Em nghe không trái thị đã rơi xuống tay người
Trái không chỉ rơi vì sức hút đất đai
Trái rơi vì tay người ao ước.
Khi trái chạm tay người và người ấm ủ
Thì lừng hương và cô Tấm bước ra
Đi trả thù và sống Tự do
Không rơi xuống bùn, ôi trái thị quê ta
Để bùn lấm và thành bùn vạn kiếp
Rơi vào tay người, đó là định luật
Của đấu tranh và nhân nghĩa Việt Nam
Tuổi trẻ ơi trong sương gió tháng năm

Ta đã lớn rồi, chín đầy hy vọng
Hãy ngã xuống tay nhân dân, hỡi sắc vàng của nắng
Hỡi hương thơm của nồng mặn mồ hôi..
Hãy ngã vào tay nhân dân, đừng vãi đừng rơi
Đừng do dự, đừng hoài nghi nữa
Hãy yêu nhân dân và nghe người nhắn nhủ
Hãy tìm sức mạnh trên cơ thể nhân dân
Nhân dân đang đi lên đội ngũ trùng trùng
Thế vô tận của nghìn năm giết giặc
Lửa đã cháy hồng hào mặt đất
Mùa chín tình yêu, mùa chín hận thù
Không bao giờ xương máu phải bơ vơ
Ôi sông núi uy nghi ngàn dặm đất
Có nghe tiếng chúng con: Xin có mặt
Nguyện làm người xung kích của quê hương
Đấy tiếng hát chúng con: tiếng hát xuống đường!

-Nguyễn Khoa Điềm-

Ai nhớ bài thơ hay về đất nước thì post lên đây anh em xem nhé
thương thương
06-07-06, 13:56
Mới nghe bài này xong, thật thấm thía!

Quê Hương cuả Giáp Văn Thạch.
Thơ: Đỗ Trung Quân.

(Thơ)
Quê hương là gì hở mẹ?
Mà cô giáo dạy phải yêu
Quê hương là gì hở mẹ
Ai đi xa cũng nhớ nhiều

Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày
Quê hương là đường đi học
Con về rợp bướm vàng bay
Quê hương là con diều biếc
Tuổi thơ con thả trên đồng
Quê hương là con đò nhỏ
Êm đềm khua nước ven sông

ĐK:
Quê hương là cầu tre nhỏ
Mẹ về nón lá ngiêng che
Quê hương là đêm trăng tỏ
Hoa cau rụng trắng ngoài thềm
Quê hương mỗi người chỉ một
Như là chỉ một Mẹ thôi
Quê hương nếu ai không nhớ
Sẽ không lớn nổi thành người

(Thơ)
"Quê hương là vàng hoa bí
Là hồng tím giậu mồng tơi
Là đỏ đôi bờ dâm bụt
Màu hoa sen trắng tinh khôị.."
Quê hương mỗi người chỉ một
Như là chỉ một Mẹ thôi
Quê hương nếu ai không nhớ
Sẽ không lớn nổi thành ngườị..!
ravic
06-07-06, 15:31
Thay vì bật tivi, sáng nay em quyết định mở một đĩa gì đó để nghe trong lúc làm những việc cần thiết trước khi ra khỏi nhà.
Ngẫu nhiên, em rút ra một đĩa trên giá, đó là một đĩa thơ hiếm hoi, và em rất xúc động khi nghe lại bài Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm, sao mà hay thế.
Em cóp pết lời thơ ở đây, tối nay về em sẽ up phần âm thanh lên cho mọi người cùng nghe.

Đất nước

Khi ta lớn Đất Nước đã có rồi
...
-Nguyễn Khoa Điềm-

Ai nhớ bài thơ hay về đất nước thì post lên đây anh em xem nhé

Uh, ngày xưa đọc bài này cũng hay, cái hồi chưa đọc Daghestan của tôi của Raxun Gamzatov. Tới hồi đọc cuốn này rồi, thì cảm thấy buồn. Vì bài này của bác Điềm copy ý tưởng y chang trong đó. Đọc câu nào cũng như thấy đang đọc một đoạn thơ trong Daghestan của tôi vậy. Chán! :icon_cry:
Mr Bin
06-07-06, 20:52
Uh, ngày xưa đọc bài này cũng hay, cái hồi chưa đọc Daghestan của tôi của Raxun Gamzatov. Tới hồi đọc cuốn này rồi, thì cảm thấy buồn. Vì bài này của bác Điềm copy ý tưởng y chang trong đó. Đọc câu nào cũng như thấy đang đọc một đoạn thơ trong Daghestan của tôi vậy. Chán! :icon_cry:

Bạn fưn tích kỹ cái. Mình chả cảm thấy copy cái mịe gì cả. Mình cũng thích Daghestan của tôi.
Fox
07-07-06, 11:25
Đất nước tôi
thon thả giọt đàn bầu
Nghe nặng nỗi đau của mẹ
Ba lần tiễn con đi
Hai lần khóc thầm lặng lẽ...
Các anh không về lòng mẹ lặng im

Có ai tìm được nguyên bản bài thơ này của Tạ Hữu Yên không?
ravic
07-07-06, 16:03
Bạn fưn tích kỹ cái. Mình chả cảm thấy copy cái mịe gì cả. Mình cũng thích Daghestan của tôi.

Tiếc là cái tập 1 cuốn này tôi ko còn nữa, chỉ còn tập 2 thôi. Nhưng nếu bạn đã đọc và thích cuốn đó rồi, hẳn khi bạn đọc bài thơ trên, bạn sẽ thấy tác giả cọp pi ý tưởng thế nào.

Tôi nói đến việc sử dụng hình ảnh Đất và Nước trong bài thơ của NKĐ và bạn xem lại các đoạn thơ trong cuốn sách trên (nếu bạn còn giữ) - cách của những người dân ví Đất và Nước của họ. Cho dù bác Điềm đã đổi hình ảnh ẩn dụ đó sang rồng phượng cho nó Việt Nam, thì cái cách sử dụng hình ảnh đối xứng đó tôi nghĩ khả năng vẫn là cọp pi.

Nếu bạn còn cuốn sách đó, mong bạn vui lòng gõ lại các đoạn thơ nhé. Tks nhiều!
Cavenui
07-07-06, 20:40
Gamzatov và chuyện copy ý tuởng.

Hải đăng Victor Hugo xưa, trong 1 bài thơ chiến đấu chống admin chuyên quyền Napoléon bé nhỏ (đệ III) có mấy câu thơ thế vầy:
"Si l'on n'est plus que mille, eh bien, *'en suis ! Si même
Ils ne sont plus que cent, je brave encor Sylla ;
S'il en demeure dix, je serai le dixième ;
Et s'il n'en reste qu'un, je serais celui-là !"
Đại ý là còn 1000 người chiến đấu thì vẫn có Hugo, còn 100 vẫn có Hugo, còn 10 người thì Hugo là người thứ 10, mà nếu chỉ còn lại có 1 người (chiến đấu) thì Hugo là người đó.

Hải đăng Dagestan Gamzatov cũng sử dụng ý tưởng này trong 1 bài thơ tán gái nổi tiếng, đại ý:
Còn 1000 người yêu em thì trong đó có tôi/ Còn 100 người yêu em thì vẫn có tôi/ Còn 1 người yêu em thì người đó là tôi/ Và nếu không còn ai yêu em nữa thì có nghĩa là trên núi cao kia Gamzatov chết mất rồi.
Đúng là copy ý tưởng tiền bối, nhưng cái câu khá là hay cuối cùng đã cứu Gamzatov khỏi tội đạo thi.

Hải đăng Trần Tiến cũng có bài hát Trái tim nhiều ngăn, nhạc và lời Trần Tiến có mấy câu đại ý tương tự như Gamzatov. Nhưng cái câu cuối của Gamzatov lại được Trần Tiến thay bằng 1 câu có vẻ tinh vi: "còn 2 người yêu em, người kia sẽ ra đi, tôi thì ở lại".
linhchi
07-07-06, 20:46
Bác ravic em có nhớ nhầm sang tác phẩm nào khác không ạ. Em cũng mê cuốn Đaghextan của tôi, cũng đã ghi nhớ rất nhiều những thứ lảm nhảm trong đó, nhưng để nói chính xác thì em phải lôi nó ra và xem lại khá kỹ (tất nhiên bản thân chủ quan em không thể biết thế nào là kỹ đủ). Và trong Moj Dagestan (tên nguyên tác bằng thổ ngữ Avar của Cộng hòa tự trị Dagestan, Liên Xô cũ) của dịch giả Phan Hồng Giang, ấn hành năm 1977, chỉ có một quyển (chứ ko có 2 tập), thì các đoạn thơ (toàn bộ do Bằng Việt dịch) không có hình ảnh so sánh Đất/Nước nào như bác phản ánh. Thơ, tác giả chủ yếu nhấn vào quê hương (không phải đất nước), về tiếng mẹ đẻ Avar, về tình yêu với thơ ca, tình yêu với gái... Văn, tác giả giới thiệu phong tục tập quán nước mình, gia tộc mình, nói những điều tâm huyết của mình về lẽ sống, công việc, tư cách người cầm bút..., văn còn gì nữa thì em cần thêm thời gian, hì.

Có thể có nhiều bản dịch, nhiều bản phát hành khác, và em cũng không đảm bảo được độ trung thực của bác Đ. Nhưng bản nhà em thì không bị bác Đ copy cái gì.

Nếu bác vẫn muốn em gõ lại các đoạn thơ trong version nhà em thì chút nữa em sẽ bốt.
Mr Bin
08-07-06, 04:50
Tiếc là cái tập 1 cuốn này tôi ko còn nữa, chỉ còn tập 2 thôi. Nhưng nếu bạn đã đọc và thích cuốn đó rồi, hẳn khi bạn đọc bài thơ trên, bạn sẽ thấy tác giả cọp pi ý tưởng thế nào.

Tôi nói đến việc sử dụng hình ảnh Đất và Nước trong bài thơ của NKĐ và bạn xem lại các đoạn thơ trong cuốn sách trên (nếu bạn còn giữ) - cách của những người dân ví Đất và Nước của họ. Cho dù bác Điềm đã đổi hình ảnh ẩn dụ đó sang rồng phượng cho nó Việt Nam, thì cái cách sử dụng hình ảnh đối xứng đó tôi nghĩ khả năng vẫn là cọp pi.

Nếu bạn còn cuốn sách đó, mong bạn vui lòng gõ lại các đoạn thơ nhé. Tks nhiều!

Hí hí hí, bác em bới bèo ra bọ quá. Cái chiện ví mới chả von Đất mí cả Nc và nhiều chiện linh tinh nữa là nhưng chiện đã có từ lâu rồi. Cũng như các mô típ 1 số truyện cổ dân tộc nào chả có. Mỗi dân tộc lại có chất liệu riêng để có phiên bản riêng của mình. Tớ nghĩ cũng ko khiên cưỡng coi đấy là "đạo" đc.

Truyện thì hiện tớ có đủ 2 q do nhà XB Cầu Vồng in, sách đóng bìa cứng rất chi là đẹp nhưng hiện ko có th gian để ngồi soi từng hình ảnh ẩn dụ giữa cái này và cái kia đc. Bạn linhchi có rảnh thì soi hộ cái.

Trong truyện của Gamzatop tớ có thích cái đoạn viết rằng có 1 lão già gì đó bảo anh Gamzatop hãy đi con đg riêng của mình, hái những bông hoa riêng của mình chứ đừng đi lại con đg của ông Gamzat bố anh í nữa. Liệu ý tưởng đoạn ấy có liên quan đến 1 đoạn văn của Hải Đăng Lỗ Tấn đại ý rằng: trên đời này vốn dĩ làm gì có đường đi, ng ta đi nhiều mà thành đg cả, hay ko ? Tớ thích cả 2 đoạn văn ấy, hic hic

À, mà tớ vừa xem lại thì thấy anh nhà văn dân tộc thiểu số Nga anh ấy viết xong Đaghextan của tôi vào ngày 25-09-1970. Ko rõ anh ấy xuất bản năm nào và nó đc dịch sang TV của ta năm nào nhỉ. Cái quyển mà tớ cầm đc dịch năm 84 do Phan Hồng Giang và bằng Việt dịch từ bản tiếng Nga xuất bản (hình như) năm 81.
Còn anh Điềm, ng con của miền Nam iu dấu, thì tớ ko rõ bc đg kách mệnh của anh ấy ra sao, bài Đất nc anh ấy sáng tác năm nào cũng như khả năng tiếp cận tác phẩm trên của anh Gamzatop ... Mời các bạn có hiểu biết phân tich thêm cho tớ rõ cái.

PS: Í quên, tiện đây, bạn nào cho tớ hỏi, đạo văn nói riêng và việc ăn cáp bản quyền, ý tưởng trong các lĩnh vực nghệ thuật khác nói chung đc định nghĩa hay qui định như thế nào nhỉ?
Thiên lương
08-07-06, 11:15
Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm

Biết và thích mỗi câu trên.