Nơi mà phương Đông và Phương Tây chẳng bao giờ gặp gỡ

Tia
22-10-05, 05:21
Bài này đăng trên Financial Times, rất thú vị, liên quan đến sự khác biệt vĩnh hằng giữa văn hóa Phương Đông, và văn hóa Phương Tây.

Xin mời các tình yêu vào chọn thử, sau khi chọn xong thì Tia sẽ cố gắng trình bày lại lý lẽ của bài báo thú vị này.



Hãy cùng nhau bình chọn

Xin mời các bạn hãy chọn 2 (cái, con, điều, hiện tượng) mà bạn cho là cùng có quan hệ và thuộc một nhóm trong số 3 (cái, con, điều, hiện tượng) sau đây

1. Con Gà
2. Con Bò
3. Bãi Cỏ
Hàn Phi
22-10-05, 05:26
chả hiểu tác giả hỏi cái gì.

Về ngôn ngữ tớ thấy có sự trùng lặp về âm :

Cut (tiếng anh đọc là cắt) = cắt
seau (tiếng pháp đọc là sô) = xô
tomber (tiếng pháp đọc là tông-bê) = tùng bê (bị đổ lộn tùng bê)
Tia
22-10-05, 05:28
chả hiểu tác giả hỏi cái gì.

Về ngôn ngữ tớ thấy có sự trùng lặp về âm :

Cut (tiếng anh đọc là cắt) = cắt
seau (tiếng pháp đọc là sô) = xô
tomber (tiếng pháp đọc là tông-bê) = tùng bê (bị đổ lộn tùng bê)

Tớ rất cảm ơn bạn Hàn Phi vì sự góp ý chớp nhoáng. Tuy nhiên, mong bạn đừng vội, hãy chọn poll đi đã nhé.

Bạn cho rằng trong số 3 thứ, con gà, con bò, và bãi cỏ, 2 thứ nào nên cùng một nhóm. Xong rồi tớ sẽ giải thích thêm.
Hàn Phi
22-10-05, 05:32
à, hỏi ko rõ.
chắc là gà với bò cùng nhóm động vật.
Bắc Thần
22-10-05, 05:33
Con gà và con bò chứ còn gì nữa! Cả hai đều là food.
Salut
22-10-05, 05:34
Tớ thấy ta có thể xếp như sau:
_ Con gà và con bò cùng một nhóm vì nó cùng là động vật.
_ Con bò và bãi cỏ cùng một nhóm, vì bãi cỏ là môi trường làm ăn, kiếm sống của con bò.
_ Con gà và bãi cỏ cùng một nhóm, vì con gà cũng kiếm ăn ở bãi cỏ.
_ Con gà và con bò cùng một nhóm vì nó cùng kiếm ăn chung trong một môi trường là bãi cỏ.

Do vậy kết luận, bãi cỏ là mẫu số chung cho bò và gà, nên tớ không hiểu tiêu chí để fân loại là như thế nào đây?

Ah, gửi xong mới biết Tia có lập poll, đề ra cả ba fương án mình vừa nêu. Híc, vậy thì ý kiến của mình là như vậy đó. Chọn kiểu nào cũng được. Nhưng, mới nhìn thì mình đã tính xếp bò gà hoặc bò cỏ vô một nhóm rùi.
Tia
22-10-05, 05:36
Để giải thích thêm cho các bạn dễ hiểu, tớ xin lấy một ví dụ sau:

Bạn hãy chọn 2 trong số 3 người sau mà bạn cho là cùng một nhóm
1. WIL
2. Xuân
3. Gấu

Giả thuyết 1: Tớ sẽ chọn WIL và Xuân cùng một nhóm, vì tớ cho là WIL và Xuân cùng là giống cái. Còn Gấu là giống đực (hopefully), thì Gấu không cùng nhóm với WIL, và với Xuân. (dựa theo giới tính để xếp nhóm)

Giả thuyết 2: Sẽ có người cho là Gấu và WIL cùng một nhóm, vì Gấu và WIL cùng hiện đang sinh sống tại Châu Mỹ, còn Xuân thì đang ưỡn ẹo ở Châu Âu. (dựa theo vị trí để xếp nhóm)

Giả thuyết 3: Kẻ-mà-ai-cũng-biết-là-ai đấy sẽ xếp Gấu và Xuân cùng một nhóm, vì Kẻ-mà-ai-cũng-biết-là-ai (theo cảm tính) yêu Gấu và yêu Xuân nên xếp Gấu và Xuân vào một nhóm.

Giờ các bạn hãy xếp 2 trong số 3 thứ là con gà, con bò, và bãi cỏ vào một nhóm nhé. :flag:
Tia
22-10-05, 05:38
Tớ thấy ta có thể xếp như sau:
_ Con gà và con bò cùng một nhóm vì nó cùng là động vật.
_ Con bò và bãi cỏ cùng một nhóm, vì bãi cỏ là môi trường làm ăn, kiếm sống của con bò.
_ Con gà và bãi cỏ cùng một nhóm, vì con gà cũng kiếm ăn ở bãi cỏ.
_ Con gà và con bò cùng một nhóm vì nó cùng kiếm ăn chung trong một môi trường là bãi cỏ.

Do vậy kết luận, bãi cỏ là mẫu số chung cho bò và gà, nên tớ không hiểu tiêu chí để fân loại là như thế nào đây?

Ah, gửi xong mới biết Tia có lập poll, đề ra cả ba fương án mình vừa nêu. Híc, vậy thì ý kiến của mình là như vậy đó. Chọn kiểu nào cũng được. Nhưng, mới nhìn thì mình đã tính xếp bò gà hoặc bò cỏ vô một nhóm rùi.

Bạn Salut làm ơn chọn Poll đi! Just choose one Please!
Salut
22-10-05, 05:40
Ah ha, vậy thì tớ hiểu ý Tia rồi. Nhưng cậu đưa ra thế này thì dễ bị nhầm lẫn lắm đấy. Tớ đoán kết quả là phương Tây sẽ chọn Bò và Cỏ, còn phương Đông sẽ chọn Bò và Gà đúng không? Và nếu kết luận được rút ra từ cái kết quả kiểu này thì tớ e rằng không có sự chính xác đâu. Thôi ném đá thế thôi, để các bạn còn có hứng chứ nhỉ?! :p
Nẫu
22-10-05, 05:41
Tớ xếp con gà mấy lỵ bãi cỏ vào một nhóm nhớ, vì cả hai đều có một đặc điểm chung là.....không phải thú bốn chân và nuôi con bằng sữa. :6:
Salut
22-10-05, 05:41
Bạn Salut làm ơn chọn Poll đi! Just choose one Please!
Vấn đề là tớ chưa biết tiêu chí poll của bạn. Chọn vì thích, hay là chọn vì chúng nó cùng nhóm? Chưa hiểu thì làm sao mà poll đây?

Ah, tớ đọc lại cái giới thiệu poll, thì thấy là chọn cặp cùng một nhóm. Nếu vậy thì tớ có ba lựa chọn trên, chưa biết poll thế nào cho hợp lý đây? Vì chưa xác định được đặc tính của nhóm. Nhóm theo loài, ngành, hay nhóm theo cá thể - môi trường?
Tia
22-10-05, 05:44
Con gà và con bò chứ còn gì nữa! Cả hai đều là food.

Bác Bắc giống em, em cũng trợn mắt lên quát cái đứa hỏi, là sao hỏi ngu thế, tất nhiên là Con gà và Con bò chứ còn gì nữa! Em lại còn bảo, mới cả cả hai con này đều mang lại bệnh dịch, còn bò thì bị Bò Điên, con gà thì bị Cúm Gà. hehe

Tuy nhiên, người ta thực hiện 1000 cuộc phỏng vấn ở hai nước, Mỹ và Nhật và kết quả lại hoàn toàn khác nhau nhé. Người Mỹ chọn con bò và con gà, giống em với bác Bắc với tình yêu Hàn Phi. Thế mà người Nhật lại chọn con bò và bãi cỏ. Vì người Nhật cho là con bò và bãi cỏ có mỗi quan hệ mật thiết hơn là con bò và con gà. Nghe cũng có ní phết nhỉ. Người Nhật có lý của họ
Tia
22-10-05, 05:46
Tớ xếp con gà mấy lỵ bãi cỏ vào một nhóm nhớ, vì cả hai đều có một đặc điểm chung là.....không phải thú bốn chân và không nuôi con bằng sữa. :6:

Kết nuận rằng là ấy là điển hình Á Đông, và lại còn là phụ nữ Á Đông nữa nữa. :)
Salut
22-10-05, 05:46
Tuy nhiên, người ta thực hiện 1000 cuộc phỏng vấn ở hai nước, Mỹ và Nhật và kết quả lại hoàn toàn khác nhau nhé. Người Mỹ chọn con bò và con gà, giống em với bác Bắc với tình yêu Hàn Phi. Thế mà người Nhật lại chọn con bò và bãi cỏ. Vì người Nhật cho là con bò và bãi cỏ có mỗi quan hệ mật thiết hơn là con bò và con gà. Nghe cũng có ní phết nhỉ. Người Nhật có lý của họ

Ah ha, vậy là tớ nhầm nhọt rùi :9:
Tia
22-10-05, 05:47
Vấn đề là tớ chưa biết tiêu chí poll của bạn. Chọn vì thích, hay là chọn vì chúng nó cùng nhóm? Chưa hiểu thì làm sao mà poll đây?

Ah, tớ đọc lại cái giới thiệu poll, thì thấy là chọn cặp cùng một nhóm. Nếu vậy thì tớ có ba lựa chọn trên, chưa biết poll thế nào cho hợp lý đây? Vì chưa xác định được đặc tính của nhóm. Nhóm theo loài, ngành, hay nhóm theo cá thể - môi trường?

Ấy cứ chọn một cái đi, lằng nhằng quá, có ai bắt phạt khen thưởng gì đâu mà nghĩ lâu thế. Đúng là tính đa nghi, và lo xa của dân Bắc Kỳ....hì hì
Nẫu
22-10-05, 05:49
Đông mấy Tây thế lào thì anh chưa thủng, cơ mà anh thấy các tình yêu nhìn vấn đề cóc thấy sự đa chiều! :hitrun:
Salut
22-10-05, 05:49
Ấy cứ chọn một cái đi, lằng nhằng quá, có ai bắt phạt khen thưởng gì đâu mà nghĩ lâu thế. Đúng là tính đa nghi, và lo xa của dân Bắc Kỳ....hì hì
Bởi vì bạn bẩu cái poll này nó sẽ giúp fân biệt sự khác biệt giữa đông và tây, nên tớ cần fải chính xác. Chứ cứ nhẩy đại vô mà bấm, thì sau này có kết quả sai, có fải là cho mọi người hiểu nhầm là rất tai hại đấy! Làm khoa học thì fải cẩn thận mới được!
Nẫu
22-10-05, 05:51
Kết nuận rằng là ấy là điển hình Á Đông, và lại còn là phụ nữ Á Đông nữa nữa. :)
Em Tia xúc phạm anh quá quá.
Tia
22-10-05, 06:00
Bác Lẫu (tức Nẫu) cứ bình tỏm, từ từ rồi bác em sẽ thủng.

Trong lúc chờ đợi các bạn khác vào chọn, bác nào chọn xong rồi, thì em xin mời tiếp tục một test thứ 2, test này sẽ giải thích rõ hơn ý định của bài báo, liên quan tới sự khác biệt trong suy nghĩ Đông vs Tây.

Từ khóa: Kim tự tháp, Nút chai, Vật liệu khác

Người ta xây dựng một cái Kim tự tháp ban đầu bằng Nút chai


Lựa chọn 1. Sau đó người ta dùng Nút chai để xây các hình khối khác (không phải Kim Tự Tháp)
Lựa chọn 2. Người ta dùng các Vật liệu khác để xây Kim tự tháp

Hỏi: Trong 2 lựa chọn trên, lựa chọn nào là gần với cái Kim tự tháp ban đầu nhất.
Hoa Xoan
22-10-05, 06:04
Tớ xin chọn bò và gà. Vì bò thế nào cũng ăn cỏ và dãm nát cỏ. Vì gà thế nào cũng mổ cỏ và xéo tung hoặc bới tung cỏ lên.

Gà và bò nếu có tranh nhau đám cỏ thì cũng là cuộc chiến thú vị. Tớ được nghe gà cục tác, xù lông và bò hùng hổ ngúc ngoắc. Đấy chắc chắn là cuộc chiến không có thắng thua.

Và cuối cùng thì, gà cũng không xù lông được mãi. Bò cũng không húc được gà. Hai con quyết định sống hòa thuận. Tớ thích hòa thuận.

Mí lại, cỏ vẫn còn đấy, tốt hết là chia nhau mà dẫm đạp!
Nẫu
22-10-05, 06:06
Có nghĩa lờ cái Kim Tự tháp ban đầu xây bằng lút chai hở Tia em? Đề bài cho rõ thế hở?
Salut
22-10-05, 06:26
Từ khóa: Kim tự tháp, Nút chai, Vật liệu khác

Người ta xây dựng một cái Kim tự tháp ban đầu bằng Nút chai


Lựa chọn 1. Sau đó người ta dùng Nút chai để xây các hình khối khác (không phải Kim Tự Tháp)
Lựa chọn 2. Người ta dùng các Vật liệu khác để xây Kim tự tháp

Hỏi: Trong 2 lựa chọn trên, lựa chọn nào là gần với cái Kim tự tháp ban đầu nhất.

Cái này của Tía lại rơi vào một sự mập mờ không đáng có. Tiêu chí của bạn để fân biệt sự giống nhau là gì? Chất liệu làm ra nó hay hình dạng? Theo tớ những kết quả này là không có giá trị khoa học. Nếu muốn fân biệt the way of thinking, thì có lẽ fải đưa ra những vấn đề cụ thể, rõ ràng, sau đó xem cách giải quyết nó khác nhau như thế nào. Chứ kiểu ra mập mờ thế này, thì tớ e rằng mất đi sự khách quan. Tớ lấy ví dụ nhé: người Việt nam ta nói là trên trời, còn người Anh lại nói là trong trời (in the sky), đó chính là sự khác nhau đó.
nkali
22-10-05, 06:27
Mình chọn con bò và bãi cỏ. Đơn giản là con bò ăn được cỏ.
Nẫu
22-10-05, 06:40
Sà đụt cứ coi như mình đi thi và làm bài theo đề giám khảo đê, théc méc làm gì cách ra đề mấy lỵ chửi hệ thống giáo dục!
Salut
22-10-05, 06:47
Đó là sự khác biệt giữa văn hóa Bắc kì VN của tớ và văn hóa phương Tây và phương Đông đới :p Ơ, thế văn hóa Bắc kì là văn hóa gì nhỉ?
Hàn Phi
22-10-05, 07:34
thực ra câu hỏi ko chặt chẽ, hay đúng hơn bài toán thiếu điều kiện.
phải định nghĩa thế nào là nhóm đã!!!
Hàn Phi
22-10-05, 07:35
nhóm là cùng loài hay có quan hệ sinh tồn?
nếu cùng loài thì gà, bò
nếu sinh tồn thì bò, bãi cỏ. Bò ăn cỏ ỉa ra kích, kích bò lại nuôi cỏ, cứ thế.
còn gà với cỏ, là vì cả hai loài này đều không có vú.
Bèo
22-10-05, 13:02
Mình chọn con gà và con bò. Là động vật, lại là thức ăn hàng ngày. Có gì mà không cho vào 1 nhóm được nhỉ?
tanhcon
22-10-05, 13:24
Cả Bãi cỏ, Gà, Bò và Tia đều chung một nhóm
em anh Bim
22-10-05, 13:34
Bác Lẫu (tức Nẫu) cứ bình tỏm, từ từ rồi bác em sẽ thủng.

Trong lúc chờ đợi các bạn khác vào chọn, bác nào chọn xong rồi, thì em xin mời tiếp tục một test thứ 2, test này sẽ giải thích rõ hơn ý định của bài báo, liên quan tới sự khác biệt trong suy nghĩ Đông vs Tây.

Từ khóa: Kim tự tháp, Nút chai, Vật liệu khác

Người ta xây dựng một cái Kim tự tháp ban đầu bằng Nút chai


Lựa chọn 1. Sau đó người ta dùng Nút chai để xây các hình khối khác (không phải Kim Tự Tháp)
Lựa chọn 2. Người ta dùng các Vật liệu khác để xây Kim tự tháp

Hỏi: Trong 2 lựa chọn trên, lựa chọn nào là gần với cái Kim tự tháp ban đầu nhất.
Mình chọn lựa chọn 2.

Còn cái đám con bò, con gà và bãi cỏ mình chọn con bò và bãi cỏ.

Các tình yêu suy nghĩ nhùng nhằng bỏ xừ. Người ta bảo chọn thì chọn trước rồi sẽ có câu trả lời. Đe'o ai lừa các tình yêu làm gì mà cứ săm soi. Tình yêu Tia nói cho mình với các bạn nghe chúng nó đánh giá như nào nhanh nhé. Tớ hồi hộp chờ câu trả lời.

Mà thật ra hỏi những câu hỏi đơn giản như này thì sẽ nhận được câu trả lời trung thực nhất. Chả hiểu các tình yêu đã thử làm trắc nghiệm tính cách nào mà nó hỏi những câu vớ vẩn mà mình ko hiểu nó hỏi mình để làm cái gì chưa?

Giả sử để trắc nghiệm sự trung thực, đe'o ai đi hỏi những câu mà ai cũng biết câu trả lời ví dụ như:
-Nhặt được của rơi bạn có đem trả lại ko?
-Có bao giờ bạn nói dối ko?

Mình nghĩ câu hỏi con bò, con gà và bãi cỏ là nó dùng để đánh giá thái độ của người ta về môi trường xung quanh. Ví dụ như người chọn con bò và con gà là người tận dụng những gì có sẵn mà ít nghĩ đến việc tái tạo nó. Người chọn con gà và bãi cỏ là người thích những thứ ngắn hạn, nhỏ hẹp. Người chọn con bò và bãi cỏ là người quan tâm đến sự dài hạn, có qua có lại, v.v...

Còn cái câu hỏi về kim tự tháp và nút chai các vật liệu khác thì đại loại cũng đánh giá về thái độ làm việc của người ta. Người chọn lựa chọn 1 là người ko quan tâm đến quá trình, chỉ quan tâm đến kết quả. Người chọn lựa chọn 2 là người quan tâm đến quá trình, còn kết quả họ mặc định là phải đạt được kết quả tốt nhất. Nhóm 2 chắc chắn có tầm nhìn tốt hơn nhóm 1.

Đôi khi mình cũng thích chửi các tình yêu. Ngu lắm các tình yêu ạ! :D
Salut
22-10-05, 14:21
Cái Kim Tự Tháp đó mà, thì họ muốn test về chất liệu và hình dạng. Chọn như jinxy là chọn theo hình dạng là giống Tây rồi đấy. Bọn Nhật nó chọn giống nhau về chất liệu, nghĩa là fương án 1. Đúng không nhể? Hay lại nhầm lần nữa?!
18Googol2
22-10-05, 15:12
Bò & gà. Tội nghiệp bọn này chả tội tình gì mà cũng bị réo tên khi chửi, chứ có ai chửi ngu như cỏ đâu nhể.
Nẫu
22-10-05, 16:23
Hê hê sao cứ bắt anh phải chọn mà không cho anh được chọn thế nhờ?
Nếu anh có ý định xây Kim Tự tháp thì anh sẽ chọn lựa chọn 2 như em jinxy, vì anh xây nháp cái KTT bằng nút chai, rồi sau anh xây thật.
Còn nếu như anh có ý định dựng tượng đài chuyện thằng sà đụt nó uống rượu vang nhiều thế nào, thì anh vote quả lựa chọn 1. :serenade:
Em Tia có bảo anh tám vía nữa không? :14:
Mime
22-10-05, 18:49
Tớ phân vân giữa "Gà và Bò" hay "Bò và Bãi cỏ", cuối cùng chọn Gà và Bò rồi. Còn Gà với Bãi cỏ thì quả thật là không hề thấy lăn tăn tí nào cả (tức là không hề có ý định chọn).

Kim Tự Tháp thì khó nghĩ hơn, mà thực tế tớ thấy hình ảnh Kim Tự Tháp nó không gần gũi mấy với mình, như vậy là khi chọn sẽ phải suy nghĩ liên tưởng rất nhiều --> ảnh hưởng đến cảm tính (là cái tớ đoán rất quan trọng để đánh giá khác biệt Đông và Tây gì đó của Tia).

Cái Kim Tự Tháp tớ không nghiêng hẳn về câu nào cả.
Mars
22-10-05, 19:43
Phương Đông và phương Tây đúng là khác biệt thật, khác nhiều ấy chứ. Cái khác điển hình nhất là khác trong quá trình nhận thức của con người, mà nhiều khi người ta vẫn kết luận rằng, nhận thức bị ảnh hưởng bởi yếu tố văn hóa.

Khác như thế nào ? Cái này thì bạn Tia chắc sẽ giới thiệu với chúng ta, chẳng biết những gì nói tiếp có hợp với ý Tia, không hay có cũng đều tốt cả. Loáng thoáng, phương Tây có xu hướng ràng buộc vào những mối quan hệ độc lập (con gà - con bò), nhận thức luôn đi theo hướng phân tích (đều là con, có thịt và biết bài tiết), tập trung vào một đối tượng nổi bật (gà là gà mà bò là bò), độc lập với bối cảnh (chẳng liên quan gì đến bãi cỏ cả). Trong khi đó, phương Đông lại có xu hướng ràng buộc vào những mối quan hệ phụ thuộc (con bò - bãi cỏ), nhận thức theo những thể hiện bề ngoài (bò ăn cỏ), tập trung vào sự tương tác qua lại giữa đối tượng và bối cảnh (bò nhởn nhơ ăn cỏ).

Tại sao khác như vậy ? Bây giờ mà ngồi phân tích theo kiểu săn bắn hay trồng trọt, chinh phục hay cải tạo thiên nhiên thì buồn cười, khác dek gì mấy câu hỏi người bắt nguồn từ vượn hay từ chim ?! Mình chỉ dừng ở mức nhìn nhận hiện tượng, thấy nó đúng là như vậy, lập luận giải thích tại sao cũng để vui vui theo kiểu bắn điếu thuốc lào, tợp một chén chè mà tán phét thôi.

Có người sẽ nói tại sao mình rõ là phương Đông mà lại chọn gà - bò mà không phải bò - cỏ (theo đúng gợi ý Đông Tây của Tia). Mình thế này nhưng nhiều người khác sẽ không giống mình, điều tra phải có lượng trả lời tương đối lớn thì mới thấy rõ xu hướng được. Hơn nữa phân biệt đó cũng là tương đối, trong con người phương Đông chúng ta, vẫn nhen nhúm những nét phương Tây tinh khiết. Thế nên, cứ chọn lấy một cái mà mình thấy " có lý " nhất, một cái nhấn trong rất nhiều cái nhấn, là sẽ tạo thêm sự hưng phấn bội phần cho tác giả.

Mình có trao đổi nhỏ về vấn đề học thuật với Tia thế này, khi phân tích với mẫu Thăng Long, có một yếu tố không thể bỏ qua là " giao tiếp văn hóa " (acculturation). Các tình yêu của chúng ta đều là những người lang bạt tứ xứ, quá trình thích nghi với hoàn cảnh mới, văn hóa mới sẽ khiến nhận thức của họ biến đổi. Thế nên sẽ hoàn toàn không bất ngờ nếu như Tia nhận được một kết quả trái với dự đoán. Đông Tây bất ngờ gặp gỡ bởi trong từng cá nhân, nó đã giao thoa tự khi nào. Sẽ rất hay nếu như Tia phát triển sâu thêm vấn đề đó bằng việc tạo ra những thước đo acculturation cho các bạn, công việc đó mang tầm vóc PhD thực thụ.

Thân mến
temp
22-10-05, 22:16
PT nhìn nhận sự việc hiện tượng sự vật theo kiểu phân loại đánh giá. PD nhìn nhận sự việc theo tổng quan. Cái này thấy rõ ở nền khoa học PT phân loại rõ ràng, chia làm bao nhiêu lý thuyết, phân nhánh ra làm sao...PD nhìn nhận mọi sự việc gắn bó liền với nhau, ko tách rời.. Nên người PD trước toàn làm theo kinh nghiệm, có lý thuyết gì tổng quan lại thì cũng đều có cảm giác mơ hồ lẫn lỗn.

Nghe người ta nói thế, mà cũng thấy đúng thế thật
Hàn Phi
22-10-05, 23:54
chọn nhóm thế nào trong ba loài sau :
-Tia
-Bò
-Bãi cỏ?
Tia
23-10-05, 03:46
Bác Mars thân mến, bài viết của bác hay lắm, em thấy nhiều điểm còn đột phá hơn của chú phóng viên FT. Em hiểu ngay từ đầu rằng phỏng vấn ở Thăng Long không phải là môi trường thuần Đông, và cũng không tuần Tây.

Tuy vậy, em thấy là nhiều khi mình cứ nghĩ Tây với Ta, giống nhau thế nào, khác nhau thế nào, bây giờ cùng nhau tham khảo một giả thuyết nhé

Nơi mà Đông và Tây chẳng bao giờ gặp gỡ
(Theo Financial Times, 21/10/95)

Phương Đông như chưa từng bao giờ gặp gỡ phương Tây. Như thể những người ngồi hai phía đầu bàn chẳng bao giờ cùng chung một ý nghĩ. Có quá nhiều sự khác biệt, ngoài sự khác nhau về cách giới thiệu cấp trên và về loại thức ăn được dùng thiết đãi trong các cuộc họp.

Một cuộc nghiên cứu đã tiết lộ sự khác nhau cơ bản trong nhận thức, tư duy logic và thậm chí trong cách nhận định thế giới xung quanh giữa văn hóa Đông Tây, mục đích thực tiễn của nghiên cứu nhằm giúp tăng hiểu biết về rắc rối này cho những nhà kinh doanh, những người đang cố gắng bắc chiếc cầu nối liền hai bờ.

Nói một cách rất sáo rằng, những người Á Đông thì chú trọng vào bối cảnh toàn thể, trong khi những người phương Tây lại chú tâm tới chi tiết cụ thể. Gần đây, một nhà tâm lý học tới từ trường đại học Michigan đã chỉ ra cho chúng ta thấy sự khác biệt lớn lao giữa văn hóa hai vùng nhìn nhận thế giới ra sao.

Một nhóm người, dưới sự lãnh đạo của nhà tâm lý học xã hội, Richard Nibett đã so sánh sự chuyển động của đôi mắt của một nhóm sinh viên Trung Quốc và một nhóm sinh viên Mỹ khi họ quan sát một bức tranh mà chủ thể của bức tranh được đặt giữa một bối cảnh. Như là bức tranh một con hổ trong khu rừng. Nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng, trong khi sinh viên Mỹ chỉ chú trọng tới chủ thể, con hổ, thì sinh viên Trung Quốc lại quan sát kỹ hơn tới khung cảnh của bức tranh và đặt con hổ vào một phần của khung cảnh đó.

Theo nghiên cứu đó, cách thức quan sát của người phương Đông đã phản ánh một cách sâu sắc sự khác biệt rõ rệt với phương Tây về văn hóa, được hình thành từ thơ ấu, được cha mẹ khuyến khích và dạy dỗ rằng nên đặt mình hài hòa trong bối cảnh môi trường. "Người Á Đông sống trong một xã hội mà các mối quan hệ đan xen khá phức tạp bao gồm vai trò của từng người trong xã hội đó" nhà nghiên cứu, với công trình vừa được công bố tháng trước trong diễn biến của Viện nghiên cứu khoa học quốc gia, phát biểu. "Chú trọng tới khung cảnh, và vì thế, các vai trò có chức năng quan trọng. Trong khi, người phương Tây có ít những mối quan hệ ràng buộc hơn, và vì vậy chú trọng tới cá thể hơn, cho phép họ ít quan tâm hơn tới bối cảnh". Nói một cách khác, những người lớn lên trong xã hội phương Đông nhìn nhận thế giới khác những người lớn lên trong xã hội phương Tây. Tuy nhiên, sự khác nhau còn mở rộng tới các vấn đề trừu tượng khác, ví dụ như là nhận định về nguyên nhân và hậu quả. Vì chú trọng tới cá thể, người phương Tây thường quan sát sự kiện như là kết quả của một tác nhân. Trong khi những người lớn lên ở phương Đông lại coi sự kiện trong một bối cảnh rộng rãi hơn. (Cái này em thấy giải thích cho bác gì ở trên mắng chúng em là không có tư duy bao quát, chứng tỏ bác hơi bị East)

Một ví dụ là, có một phân tích báo cáo về tội phạm, đăng trên một tờ báo song ngữ, Anh-Trung, của Michael Moris, trường đại học Standford và Kaiping Peng tại Berkeley, đã phát hiện rằng, hồ sơ tiền án chú trọng thẳng tới tính cách của người tội phạm. Ngược lại, bài báo tiếng Trung lại nhấn mạnh rằng hồ sơ tiền án chú trọng tới quan hệ và thân thế của tội phạm.

Theo giáo sư Níbett, sự nhấn mạnh tới cá thể thay bằng bối cảnh này có thể khiến những người phương Tây ngã sõng soài với những lỗi được coi là "thuộc tính cơ bản", ví dụ như coi một người phóng viên bình thương nhát trong tự nhiên và vì thế không thích hợp cho cuộc phỏng vấn căng thẳng. "Người phương Đông dễ nhận thấy tầm quan trọng của tình huống, và nhận ra vai trò của mình trong đó", giáo sư Nisbett phát biểu.

Sự khác biệt về văn hóa còn thể hiện trong niềm tin về việc thế giới xung quanh chúng ta được xếp đặt như thế nào. Trong một thử nghiệm tại trường đại học Kaio, Nhật bản. Người ta trưng bày trước mặt hai nhóm sinh viên, Nhật Bản và Mỹ, một hình kim tự tháp làm bằng nút chai gỗ (rượu vang), và gọi là cái Tháp. Sau đó người ta trưng bày 2 mô hình khác nhau, 1 mô hình làm bằng nút chai gỗ với hình dạng khác, và mô hình một cái kim tự tháp làm bằng vật liệu khác.

Sau đó hỏi cái khay nào thể hiện cái Tháp ban đầu gần hơn. Trong khi sinh viên Mỹ chọn mô hình kim tự tháp mặc cho là nó được làm bằng vật liệu khác. Ngược lại thì sinh viên Nhật lại chỉ mô hình làm bằng nút chai gỗ, mặc cho là nó làm thành hình dạng khác.

Khi đó, nhà nghiên cứu kết luận, sự khác nhau cơ bản nằng trong nhận thức về thế giới. Tư duy phân tích của người Mỹ nhìn nhận thế giới với chủ thể hình dạng. Trong khi với tư duy bao quát, người Nhật lại lại nhận định hiện tương nghiêng về chất liệu. Nói cách khác, trong khi người Mỹ thấy con đường làm bằng đá răm, thì người Nhật lại thấy đá răm trong hình dạng con đường. (Thú vị nhỉ)

Văn hóa Đông Tây khác nhau trong cả tư duy logic. Nghiên cứu của giáo sư Nisbett và Peng chỉ ra rằng, người phương tây thực sự không ưa sự mâu thuẫn, trái ngược, thì những người lớn lên trong nôi văn hóa Á Đông lại coi đó như là hiện tượng cần được thấu hiểu đặt trong một bối cảnh và hiện tượng. (Giải thích cho sự bào chữa cho những lời nói dối của Á Đông). Aristotle, nhà triết học người Hy Lạp, người sáng lập ra logic học phương Tây cho rằng, sự trái ngược là không thể chấp nhận được. Trong khi các nhà triết học Á Đông lại không hề có nỗi day dứt này.

Cùng với nghiên cứu của các nhà tâm lý học và các phát hiện mới về sự khác nhau giữa văn hóa Đông Tây, câu hỏi được đặt ra một cách tự nhiên rằng, Đông hay Tây có cách tiếp cận sự việc hiệu quả cao nhất. Hay ít ra, cũng khiến những người phương Tây suy ngẫm, theo cách của phương Đông, cả hai cách tiếp cận thật ra đều hiệu quả, còn tùy vào bối cảnh nào.

Trong cuốn sách của mình, "The Geography of Thought", giáo sư Nisbett tranh luận rằng, mối liên hệ lớn dần lên giữa Đông và Tây sẽ tạo nên một nhận định thứ ba, có lợi cho cả hai nên văn hóa, về cách mà thế giới vận động. Trong lúc này, những người phương Tây nào vẫn còn đang gắng làm vỡ tảng đá cách biệt với người hợp tác kinh doanh của mình, thì có dùng thử bài trắc nghiệm của giáo sư Nisbett dưới đây: Con gà, con bò và bãi cỏ, nếu phải chọn hai thứ cùng một nhóm, bạn sẽ chọn hai thứ nào. Nếu bạn chọn con bò và con gà một nhóm, tình hình có vẻ như bạn là một trong số những người có đầu óc thiên hướng làm kinh doanh kiểu phương Tây và đang ngồi cùng bàn với những người phương Đông đầu óc đang nghĩ tới mối quan hệ giữa con bò và bãi cỏ.
Xuân
23-10-05, 04:58
Văn hóa Đông Tây khác nhau trong cả tư duy logic. Nghiên cứu của giáo sư Nisbett và Peng chỉ ra rằng, người phương tây thực sự không ưa sự mâu thuẫn, trái ngược, thì những người lớn lên trong nôi văn hóa Á Đông lại coi đó như là hiện tượng cần được thấu hiểu đặt trong một bối cảnh và hiện tượng. (Giải thích cho sự bào chữa cho những lời nói dối của Á Đông). Aristotle, nhà triết học người Hy Lạp, người sáng lập ra logic học phương Tây cho rằng, sự trái ngược là không thể chấp nhận được. Trong khi các nhà triết học Á Đông lại không hề có nỗi day dứt này.



Ê tớ rụt rè giơ tay hỏi cái đoạn này. Sao thế được nhỉ. Xã hội nào chả phát triển dựa trên nền tảng của mâu thuẫn. Hay có phải ý bài báo là phương Tây thì thường try to resolve conflict (giải quyết mâu thuẫn) còn phương Đông thì live with conflict (chấp nhận sống với các mâu thuẫn tồn tại trong xa hội).

Ờ có lẽ hiểu thế là đúng thật. Thành ra là người đi du học ở Phương Tây về thường rất bức bối với cách làm việc và giải quyết vấn đề của VN là không giải quyết tận gốc mà cứ làng nhàng mặc kệ nó. Kiểu như một bài viết gì rất hay mình từng đọc, là những người bức xúc quá với việc phải resolve conflict (giải quyết vấn đề tận gốc, giải quyết các khúc mắc mâu thuẫn đang tồn tại) là không biết hưởng thụ cuộc sống kiểu Á Đông.
Say-Nắng
23-10-05, 05:16
Tóm lại là cái đoạn quote ra cũng giống báo chí Việt Nam, mang những thứ cao siêu (triết học, phương tây phương đông, Aristotle etc) ra để lấp liếm đi cái sự hiểu biết quá đơn giản của mình về sự khác biệt Đông Tây và mâu thuẫn cụ thể.

Chính xác hơn là mâu thuẫn luôn tồn tại, Mau thuan thi o dau cung co, nhung la nhung mau thuan co tinh quy luat, tat yeu, chu ko phai la mau thuan giua loi noi va viec lam, giua kieu lam gia an that cua bon phuong Dong thi bon phuong Tay ko chap nhan duoc. Thuc ra ko phai la Tay khong thich mau thuan, con ta thi co, ma la bon Tay no khong thich nhung cai gi khuat tat, doi tra, biet thi bao biet, ko biet thi bao ko biet, chu ko phai ko biet ma cu cuoi cuoi.

Chuyen giai quyet va chap nhan ko phai dac tinh cua nguoi phuong Tay hay Dong ma la dac tinh cua xa hoi co y thuc cao hay thap. Tay ma lac hau kem phat trien mi dan thi cung chap nhan bo mie, con Dong ma phat trien cao cung dung hong no chiu.
Hàn Phi
23-10-05, 05:26
Tây lừa còn siêu hơn ta chú ạ. Ví dụ bọn xh đen phương đông lại sao được bọn mafia Ý?

Vừa rồi có thằng người Đức 30 tuổi suýt lừa được giải Nobel vật Lý đấy.


Chính xác hơn là mâu thuẫn luôn tồn tại, Mau thuan thi o dau cung co, nhung la nhung mau thuan co tinh quy luat, tat yeu, chu ko phai la mau thuan giua loi noi va viec lam, giua kieu lam gia an that cua bon phuong Dong thi bon phuong Tay ko chap nhan duoc. Thuc ra ko phai la Tay khong thich mau thuan, con ta thi co, ma la bon Tay no khong thich nhung cai gi khuat tat, doi tra, biet thi bao biet, ko biet thi bao ko biet, chu ko phai ko biet ma cu cuoi cuoi..
SMK
23-10-05, 05:47
Tuy vậy, em thấy là nhiều khi mình cứ nghĩ Tây với Ta, giống nhau thế nào, khác nhau thế nào, bây giờ cùng nhau tham khảo một giả thuyết nhé

Nơi mà Đông và Tây chẳng bao giờ gặp gỡ
(Theo Financial Times, 21/10/95)

.

Bài này chỉ hơi hơi thú vị ở cách đặt vấn đề chứ có gì mới mẻ đâu Tia nhỉ. 10 năm qua bài học vỡ lòng này người phương Tây ko còn trầm trồ dừng ở những hiện tượng và giả thuyết sơ lược chắc hẳn đã có những nghiên cứu sâu sắc hơn chứ nhỉ. Dù sao cũng cảm ơn Tia đã dịch bài báo đó.
Tia
23-10-05, 06:26
Ê tớ rụt rè giơ tay hỏi cái đoạn này. Sao thế được nhỉ. Xã hội nào chả phát triển dựa trên nền tảng của mâu thuẫn. Hay có phải ý bài báo là phương Tây thì thường try to resolve conflict (giải quyết mâu thuẫn) còn phương Đông thì live with conflict (chấp nhận sống với các mâu thuẫn tồn tại trong xa hội).


Xuân mến, thật sự thế nào thì tớ cũng không rõ, nhưng có lẽ là ý của họ muốn nói là người Tây phương không thích những gì mang tính contradictions. Nguyên văn cúa nó thế này: "...westerners have a deep seated distaste for contradictions, while those raised in the east see them as valueable in understanding relations between objects or event". Cái đoạn về ông Aristotle thì tớ nghĩ là hợp lý, vì ông này là cha đẻ của logic học. Mà logic học thì tất nhiên phải giải quyết mâu thuẫn. Logic học mà chung sống với mâu thuẫn thì còn gì là logic học nữa.

À, tiện thể nhắc ty Xuân là năm nay rét lắm đấy nhớ, nếu còn lang thang bên này thì chuẩn bị chống rét đi là vừa.
nightduke
23-10-05, 13:12
Xuân mến, thật sự thế nào thì tớ cũng không rõ, nhưng có lẽ là ý của họ muốn nói là người Tây phương không thích những gì mang tính contradictions. Nguyên văn cúa nó thế này: "...westerners have a deep seated distaste for contradictions, while those raised in the east see them as valueable in understanding relations between objects or event". Cái đoạn về ông Aristotle thì tớ nghĩ là hợp lý, vì ông này là cha đẻ của logic học. Mà logic học thì tất nhiên phải giải quyết mâu thuẫn. Logic học mà chung sống với mâu thuẫn thì còn gì là logic học nữa.

À, tiện thể nhắc ty Xuân là năm nay rét lắm đấy nhớ, nếu còn lang thang bên này thì chuẩn bị chống rét đi là vừa.

Sao lại thế được nhở? em đọc các bài báo khác thì nó lại nói là bọn sinh viên phương Tây có khả năng nắm tổng quát tốt hơn sinh viên Châu Á rất nhiều. Dân châu Á thì đa phần đi sâu vào chi tiết. Để hôm nào rảnh em ráng kiếm lại cái bài báo đó xem sao.

nightduke
Salut
23-10-05, 18:49
Em nghĩ, một nghiên cứu khoa học về Văn hóa của cả hai nền văn minh phương Đông và phương Tây, lại chỉ dựa trên một ngàn người (hoặc vài ngàn), và dựa trên một số yếu tố nhỏ nhặt, thì không thể kết luận được điều gì cả. Chính vì vậy nên mới xẩy ra tình trạng gà vịt như các bác thấy đấy. Bác Tia quy cho em cái tội là khái quát hoá, là của phương Đông, thì công nhận em là người Á đông thiệt, dưng em thắc mắc một chỗ là, thế hoá ra bọn Tây nó không có những ngành có tính khái quát cao hở các bác?
Tia
23-10-05, 20:37
Bác Salut em lại quan tâm tới bối cảnh và khái quát hóa rồi. Đang nói về văn hóa thể hiện trong tâm lý học, bác lại hỏi các ngành khác là sao cơ ạ. Làm gì có học thuyết nào là đúng ở mọi ngành, mọi lúc, đúng trong một phạm vi cụ thể la tốt lắm rôi. Bài nghiên cứu này chỉ đúng trong việc thể hiện ảnh hưởng của văn hóa đến cách quan sát thế giới, và tư duy logic thông thường trong việc nhận định cách vận hành của thế giới quan ta.

Bây giờ các bác lại liên tưởng tới các ngành khác thì không đúng là phải rồi.
Salut
23-10-05, 21:07
Bác Salut em lại quan tâm tới bối cảnh và khái quát hóa rồi. Đang nói về văn hóa thể hiện trong tâm lý học, bác lại hỏi các ngành khác là sao cơ ạ. Làm gì có học thuyết nào là đúng ở mọi ngành, mọi lúc, đúng trong một phạm vi cụ thể la tốt lắm rôi. Bài nghiên cứu này chỉ đúng trong việc thể hiện ảnh hưởng của văn hóa đến cách quan sát thế giới, và tư duy logic thông thường trong việc nhận định cách vận hành của thế giới quan ta.

Bây giờ các bác lại liên tưởng tới các ngành khác thì không đúng là phải rồi.
Thế có thứ văn hóa nào thể hiện ngoài sự nhận thức, tâm lý của con người không ạ? Mới lại, những nghiên cứu này chỉ kiểm nghiệm trên khoảng 1, 2 ngàn người thôi thì fải. Và nó chỉ diễn ra ở Nhật, và Mỹ. Em thấy nó không khách quan, và hơi vội vàng khi nói tới Đông và Tây, một fạm trù rất rộng lớn. Bác đừng bẩu em khái quát hóa nhá, bởi vì cái vấn đề này nó rất là khái quát hoá, nên không thể nói cụ thể được. Theo em thì nên kết luận lại là, liệu đó có fải là sự khác biệt giữa văn hóa Đông, và Tây không? Chứ tự dưng mời một hai ngàn người, ở hai nước, cho họ chọn một cái bình bầu lơ mơ về sự lựa chọn, rồi đưa ra kết luận cho cả hai nền văn hóa thì em nghĩ là không được khái quát hóa ợ. Hay là fương Tây nó không khái quát hoá, nên nó nghiên cứu kiểu vậy ạ?
nkali
24-10-05, 03:04
Nguyên văn bởi Miên
Tia dịch tốt nhỉ.
Mình đồng ý với Miên. Nhớ trong topic "Mẹ chồng nàng dâu" Nguyễn Thị Hồng có post bài tiếng Anh nhờ ai đấy dịch dùm, Tia xung phong dịch và nàng dịch rất nhanh rất hay rất chính xác. Phục!
Nẫu
24-10-05, 03:16
Bài em Tia dịch hay phết. Đúng là người phương Đông mình hay suy nghĩ kiểu chẻ sợi tóc ra làm tư rồi xem xét rồi đặt mình trong bối cảnh để tìm ra cái vị trí phù hợp. Trong khi bọn Tây thì chú trọng cái chủ nghĩa cá nhân. Văn hóa ảnh hưởng đến tư duy và ngược lại, tư duy sẽ định hướng sự phát triển của văn hóa.
Thăng long mình anh em toàn dân lang bạt tứ phương, nên suy nghĩ đã không còn thuần nhất Đông nhưng cũng chả giống được Tây. Có thế nên mới có nghi ngờ và tranh luận, có thế nên khi xem đề bài em Tia ra, không chịu chọn ngay mà cứ săm soi: chọn thế nào thì giống Tây chọn thế nào thì giống ta. Cho nên anh thật, anh chọn gà với cỏ cho vui xem Tia bảo sao, chứ nếu cho anh làm bài test thì anh chọn bò mấy gà, đơn giản vì mấy con này đều là động vật và có thể ăn được. Còn con bò có thể làm gì với cái bãi cỏ thì mặc mịa nó chứ!
Tất nhiên khó có thể khái quát lên mức độ toàn diện, nhưng rõ ràng em Tia đã nêu được cái điển hình, bác Sà đụt công nhận đê, chày cối làm gì nữa.
Salut
24-10-05, 08:33
Cái điển hình mà bài viết của Tia nêu ra thì tới anh cũng nói được, mà chả cần làm bất cứ thí nghiệm nào. Đơn giản là các công trình NC về VH khác đã nói cả rồi.
yedra
24-10-05, 17:08
Đọc cái chọn đại là Bò và cỏ. Đọc kỹ thấy bảo đấy là chọn lựa Á Đông. Có lẽ đúng.

Dưng thật anh chả biết Á Đông hay Tây Vực Tây Phương nó thế nào. Nhưng có lẽ chú Lút đây đúng là người Việt kiểu mẫu. Nói thì hay, chạy loanh quanh chỗ nào cũng lọ mọ vào làm đôi ba câu, đến khi bảo chọn thì cái gì thông tin chính xác, cái gì không nhảy đại vô, rồi phân tích như thánh như tướng. Nhưng cuối cùng dường như có dám chọn đe'o đâu. Sợ bị lỡm thì có.

Bởi vì bạn bẩu cái poll này nó sẽ giúp fân biệt sự khác biệt giữa đông và tây, nên tớ cần fải chính xác. Chứ cứ nhẩy đại vô mà bấm, thì sau này có kết quả sai, có fải là cho mọi người hiểu nhầm là rất tai hại đấy! Làm khoa học thì fải cẩn thận mới được!
Salut
24-10-05, 17:11
yedra nói dở hơi bỏ mịa đi được. Anh không là người Việt thì anh là người Miên àh? Chú chắc là hay làm cái mà chú đé.o hiểu nó là cái gì đúng không? Mà anh nói có chỗ nào sai, chú cứ chỉ ra, anh học tập, đừng bo bo giữ kiến thức một mình thế chứ.