Có một đêm như thế

Gaup
21-06-05, 12:53
(Em khừ lại được của một chú giai nào đó mất công ngồi type cái này lên. Truyện này hay ghê. May có gái nhắc mới nhớ tên truyện là gì, gái nói chung là tình cảm.)


Có một đêm như thế


Phạm Minh Thư



(Chép tặng những người đã ngã xuống trong cuộc chiến tranh vĩ đại nhân ngày 27/7)


Một buổi tối mùa hạ. Trời oi ả lạ thường. Cái oi ả nung nấu suốt cả một tuần lễ vừa qua. Theo dự báo của nha khí tượng, ngày mai bão sẽ về. Ngày mai bầu trời sẽ cao và xanh. Rất cao và rất xanh. Những dải mây "si" trắng như những rẻo voan nhỏ sẽ bay về. Thế rồi bão sẽ đến. Bất ngờ nhất trong những bất ngờ là bão tố.

Qua ô cửa sổ, Miên nhìn lên bầu trời : những đêm như thế này được nằm ngoài trời thì thật thích.

Dưới bầu trời rộng lớn, uy nghiêm có thể sẽ thao thức mãi, lại cũng có thể thiếp đi ngon lành như trẻ nhỏ. Nơi Miên đứng, thẳng xuống là vòi nước công cộng. Mới sau giờ ăn cơm, người rửa bát , người giặt giũ, cái vòi nước ồ ồ chảy suốt. Tiếng thùng chậu va loảng xoảng chen chúc trong tiếng người kháo nhau về những chuyện xảy ra trong ngày. Lương tăng 105%, nhưng mấy bà tài vụ tính thế nào lại quên quách không cộng mười hai phần trăm khu vực cho bà Nga, cái bà có giọng nói rin rít như bản lề khô dầu; giá thịt ngoài hạ nhanh đến ngạc nhiên; tình hình Balan xem ra đáng lo ngại quá, chẳng hiểu Bộ chính trị mới sẽ xoay sở ra sao; xuyên tâm liên thực ra là thuốc kháng sinh đấy, vậy mà sao con bé nhà tôi uống đến ngày thứ ba vẫn chưa hạ sốt... Những âm thanh hỗn tạp và bầu trời đang mở ra trên tít tắp kia - có gì liên quan nhỉ?

".... Ngày đêm ta bên nhau những đêm dài chiến đấu...."

Giọng hát của một ca sĩ nào đó bỗng réo lên. Tội nghiệp cho cô gái. Cô ta không sao xoay sở nổi với cái máy hát cũ kỹ. Đứng ở đây Miên vẫn nhìn được đôi mày đen rậm như con trai của cô gái trên căn gác chênh chếch kia. Gia đình cô mới chuyển đến, Miên chưa quen họ. "...Thời gian trong cách trở đốt cháy lửa tình yêu..."

Giờ thì có đỡ hơn song vẫn chệch choạc như thể người sắp ngã. Giai điệu tha thiết thế, trái tim tha thiết thế mà lại vấp phải cái đầu máy hát ngỗ ngược. Đến hỏng đĩa hát thôi ! Mà sao máy hát của cô gái chỉ quay với một điã. Chỉ quay với một đĩa như thế mấy đêm rồi?

Giá như lúc này cái đầu máy hát tỏ ra biết điều, để giọng hát được cất lên như nó đã từng cất lên. Giá như lúc này được nhìn sâu vào đôi mắt của người hát và đôi mắt của cô gái còn mang đầy vẻ "cô bé" kia ! Những lời ca tuyệt đẹp không bay đi, cũng không tắt bao giờ. Nó đọng lại, đọng mãi trong đáy mắt của người hát và người nghe.

Thời gian- Cách trở - Tình yêu... Vượt lên trên tất cả. Ngọn lửa không gì dập tắt nổi trong lời hát của người con trai ấy, nó có thật trong cuộc đời không nhỉ? Ngày mới lớn cùng với "Những vì sao của Đôđê", Miên đã yêu vô cùng chuyện cổ tích về Chử Đồng Tử và nàng Tiên Dung. Theo Miên tình yêu phải là như thế :giản dị và hồn nhiên. Thế mà sau này Miên đã gặp ở Miên một tình yêu hoàn toàn ngược lại. Và buồn thay khi thần tượng sụp đổ trong Miên thì cũng là lúc những năm của tuổi thanh xuân đã trôi qua.

Nước vẫn chảy ồ ồ xuống thùng và chậu. Chuyên đề vềthời sự vẫn sôi nổi tiếp tục. Đầu máy hát trở về điểm xuất phát của nó. " Hành khúc ngày và đêm" của cô gái lại chấp chới cất lên. Trong âm thanh hỗn tạp ấy, những ý nghĩ của Miên sẽ tiếp tục đan nối.Chẳng có gì vội vàng cả. Đêm nay là đêm của riêng Miên. Bầu trời trên kia ...ngày mai...

Không biết Miên còn đứng bên ô cửa sổ bao lâu nữa, và tiếp sau những dải mây si những gì sẽ bay đến trong ý nghĩ của chị, nếu không có tiếng gõ cửa vang lên.

Trong ánh sáng vàng ệch toả xuống từ chiếc bóng đèn cũ kỹ trên mái vòm bụi bặm, gương mặt của người khách lạ có những đường nét thât quen. Mũi ngắn và hếch. Một nốt ruồi đen sậm ngay bên khoé miệng, kéo chiếc miệng hơi lệch về phía bên phải ( Cái miệng gây cho ngưòi ta cảm giác nó đang dấu một tiếng cười sau vành môi rộng),ánh mắt sâu và trầm tĩnh thoát ra khỏi cặp kính cận. Một cậu bé hay một chàng trai- Miên đã gặp ở đâu rồi khuôn mặt này?

- Thưa cô...

Một sinh viên...Không , Miên đã gặp khuôn mặt này ở một khoảng thời gian nào đó khác cơ. Quỷ bắt cái trí nhớ của chị đi! Sao hôm nay nó lại tồi tàn đến thế .

- Mời bạn vào. Chắc đợi tôi đã lâu?

- Em mang bài đến nộp. Em nộp bài sau thế này ...

- Ô`, không sao đâu. Tôi cũng chỉ muốn biết tình hình học của lớp thôi- vừa nói Miên vừa dẹp nhanh mặt bàn lộn xộn- Cô Ngọc đi an dưỡng, tôi sẽ dạy nốt phần giáo trình còn lại cho lớp. Sáng nay chắc bạn nghỉ. Tên bạn là Long?.. Ngồi xuống đi Long.

Nhưng ... sao lại thế này? Sau thoáng liếc nhanh nơi góc vẫn đề tên và lớp, Miên hết sức ngạc nhiên. Dưới phần câu hỏi " Hãy nói về hiện tượng nguyệt thực", bài viết chỉ vỏn vẹn có mấy dòng:

"Trên mặt trăng không có hoàng hôn.....biển phong phú , biển Nhuỵ hoa, biển Mây..."

Rời mắt khỏi bài kiểm tra của Long, Miên bắt gặp trong đôi mắt trầm tĩnh ánh nhìn nửa mừng rỡ ,nửa lo ngại. Cái ánh nhìn như đang dò hỏi, chờ đợi.

"Trên mặt trăng không có hoàng hôn, nhưng lại có biển. Biển theo cách gọi của Galilê...."

- Luật sư ! Trời ơi, có phải là em đấy không?

Sự bừng dậy của trí nhớ gần như vô ý thức. Tờ giấy mỏng mảnh rơi nhẹ xuống mặt bàn.

*****

Ngày 16-4-1972 sau 3 năm rưỡi kể từ ngày 31/10/1968, những người Mỹ không biết im lặng đã đột ngột lên tiếng bằng cách trút hàng loạt bom và tốc két xuống Hải phòng , Hà nội. Các trường học phải đóng cửa mặc dù năm học chưa kết thúc. Rồi những người dân Hà nội được lệnh gấp rút rời khỏi thành phố. Những trận bom huỷ diệt đang lơ lửng trên đầu họ- về điều này chính phủ Mỹ vốn thành thạo lắm, hành động của họ bao giờ cũng đi đôi với lời nói.

Đêm buông xuống trên dòng người cuồn cuộn đổ ra các ô cửa của thành phố, đi về các ngả . Ô tô, xe máy , xe đạp rồi xe bò , thậm chí cả người đi bộ gánh gồng nữa; đồ đạc , nồi niêu , chăn màn , giường chiếu...mặt đường bị cuốn phăng đi trong dòng thác ấy...Trong một đêm như thế , Miên đã gặp anh sinh viên có cái tên "Luật sư" chị vừa buột miệng kêu lên- khi ấy mới là một cậu bé trạc 10 tuổi- và một thanh niên nữa : Lai. Phải rồi , người thanh niên ấy là Lai...

Lúc bấy giờ xe của Miên bị hỏng. Xe hỏng đúng vào lúc cô đã rời khỏi đường quốc lộ, rời khỏi dòng người ít nhất cũng hơn nửa giờ, trên một con đường tắt- đoạn đường phía sau và phía trước chẳng có ai, ngoài những bóng cây và những thửa ruộng im lặng đến chết người.

Chập tối khi mẹ từ cơ quan đạp xe về, báo tin đã xin các chú trong cơ quan cho Miên đi nhờ xe về quê ngoại sơ tán, cô bực bội vô cùngvì bị coi thường . Tự nhận thấy mình là một " phần tử độc lập", hoàn toàn có thể tự lực cánh sinh được, Miên tuyên bố với mẹ rằng đạp xe một mình về quê hoàn toàn là chuyện vặt.

Với một bọc nhỏ quần áo và sách vở , đạp xe đi giữa dòng người đông đúc, việc" phần tử độc lập" cho rằng đi xe một mình là chuyện vặt là hoàn toàn hợp lý. Nhưng bây giờ là nỗi sợ hãi và một chút ân hận khi đứng chôn chân với chiếc xe hỏng giữa cái im lặng của những bóng cây và những thửa ruộng.

- Đồng bào nào mà đứng như vạc thế kia?

Từ thửa ruộng sau lưng Miên, mọt tiếng người đột ngột cất lên. Mừng rỡ ngoảng lại, Miên trông thấy một cậu bé tay cầm chiếc đèn bão nho nhỏ đi về phía mình. Thì ra trong lúc hoảng hốt chỉ ngó trước ngó sau, Miên đã không nhìn thấy cái nếp nhà nho nhỏ nằm lẫn giữa những vạt lúa tốt um trên mé đường cô đang đứng.

- Xe của chị bị hỏng .

Cùng với câu than, Miên tò mò ngắm cậu bé. Nó đã tới nơi. Hai vai nhọn hoắt đung đưa theo nhịp vung vẩy của chiếc đèn bão, gương mặt nhỏ choắt, một cặp kính cận dày cộp, rồi vành môi bị kéo lệch đi trong "nụ cười bẩm sinh"- cậu bé như vừa nhẩy ra khỏi bức tranh biếm hoạ nào đó.

- Chị đi sơ tán phải không?

- Ư`, chị đi sơ tán . Xe của chị đang đi tự nhiên bị hỏng .

-Tự nhiên!- cậu bé phì cười . Cặp kính nảy lên. Hẳn nó đã thấy hết vẻ sợ sệt trong giọng nói của Con- Vạc- Khổng- Lồ này - May cho chị đấy chứ đạp thêm một đoạn nữa thì chẳng có ma nào trên quãng đường này đâu. Thôi vào nhà bọn em đi. Để em đi trước soi đường cho.

- Nhà em có ai biết chữa xe không ?

- Em thì không . Nhưng chị yên chí , có anh Lai. Anh ấy có thể làm được mọi thứ trên đời . Thần thông biến hoá , có kém Tôn Ngộ Không thì cũng chỉ tí tẹo thôi.

Miệng nói chân bước, chỉ một loáng cậu bé đã dẫn Miên tới nơi. Căn nhà xem ra còn bé nhỏ hơn lúc nhìn từ xa. Nó dường như lọt thỏm giữa một đầm nước rộng mênh mông.



...Miệng nói chân bước, chỉ một loáng cậu bé đã dẫn Miên tới nơi. Căn nhà xem ra còn bé nhỏ hơn lúc nhìn từ xa. Nó dường như lọt thỏm giữa một đầm nước rộng mênh mông.

"Chúng tôi kêu gọi các bạn hãy coi tình yêu cuộc sống của người Việt Nam là tình yêu cuộc sống của bản thân mình , hãy coi cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam, vì tiến bộ xã hội, là cuộc đấu tranh của chính mình. Hãy hành động ngay bây giờ để cứu nhân loại khỏi thảm hoạ...

....Chúng tôi đưa ra lời kêu gọi này từ các hầm tránh máy bay ở Hà nội.

Kí tên: Gớt Hôn

Raxit Xtory

Giôdép Noocthơ.

Trong căn nhà ai đó đang mở đài. Giọng đọc truyền cảm mạnh mẽ của người phát thanh viên đã ngừng. Phần nhạc xen giữa các đoạn tin cất lên. Miên đứng lại bên chiếc xe. Một thanh niên từ trong nhà bước ra. Hai tay đút túi quần, chân đá vào một vật gì đó dưới đất, anh nói một mình :"Tất cả đang sôi lên, vậy mà mình cứ ngồi đây..."
Gaup
21-06-05, 12:54
Hẳn đây là anh Lai của cậu bé, con người có thể làm được tất cả mọi thứ trên đời- Miên nghĩ thầm và quay sang cậu bé , chờ một sự giới thiệu đó.

- Chào bạn.

Nhận ra sự có mặt của Miên và cậu bé, người thanh niên niềm nở lên tiếng.

- Anh làm như cả thế giới đã lên đường rồi không bằng. Nếu anh không ở đây ai sẽ trông đống tre lá này, lại còn lo đất làm nhà nữa?- đặt chiếc đèn bão lên hè , cậu bé lên tiếng chững chạc đến bất ngờ.

- Xin có lời cảm ơn Luật sư. "Ngài " đây cứ bào chữa cho mình suốt đấy- Thân mật như đã quen từ lâu, người thanh niên vui vẻ nói với Miên- Xe của bạn bị hỏng phải không ? Luật sư thế mà tài. Bọn này đang ngồi câu, lúc quay lại lấy mồi, cậu ấy phát hiện ra bạn.Mình cho là bạn dừng lại nghỉ , nhưng nó thì bảo " Đường vắng thế này bọn con gái có đố cũng chẳng dám ngồi nghỉ, kiểu này chỉ có hỏng xe". Mình định nghe nốt bản tin rồi chạy ra. Mình là Lai. Nào đưa xe mình xem cho . Mà có thể gọi bạn là gì nhỉ?

- Em là Miên- trao xe cho Lai, Miên trả lời.

- Mình sẽ gọi bạn là Miên.

- Sao lại" sẽ gọi" ạ?

- Anh ấy không biết gọi mọi người bằng tên của họ đâu. Như em chẳng hạn, hẳn hoi là có tên, tên đẹp nữa là khác. Con rồng xanh , ông em vẫn gật gù bảo thế, vậy mà anh ấy hết réo "nhóc" lại réo "Luật sư"...

- Có người để than phiền thì cũng thích thật. Nhưng than vừa thôi, kính tụt khỏi mũi rồi kìa! Săm của bạn bị hỏng . Lại sang vành nữa. Đồ chữa xe bọn này không có. Đồ chữa xe...-Sau một thoáng đắn đo Lai tiếp - Kể ra chạy vào làng mượn ngay cũng được, có điều đi tiếp nếu lại hỏng dọc đường thì gay. Tối lắm rồi , hay Miên ở lại sáng mai đi sớm? Nhà này chỉ có mình và Luật sư. Trong nhà có đài, có thể nghe đọc truyện đêm khuya, hoặc nếu không thích thì tắt nó đi và nằm ngủ . Đêm sẽ qua rất nhanh thôi.

Ơ' lại đêm trong nhà một người không quen ! Bố mẹ chắc không bao giờ nghĩ đến chuyện này. Nhưng đi tiếp làm sao được ? Anh ấy nói đúng đấy, nhỡ giữa đường xe lại hỏng thì sao ? Quả là lúc đi Miên không hề nghĩ đến điều này.

- Nhưng - Miên ngập ngừng - thế còn anh và Luật sư?

- Bọn này nằm ngoài trời . Với lại cũng chẳng ngủ đâu . Nhóc con đang khoái câu cá.

- Chị ở lại đi ! Từ đây đến làng sơ tán của chị dọc đường chỉ có một lũ bạch đàn thôi. Ghê chết lên được. Ơ' lại xem bọn em câu cá. Hay lắm !- đưa tay đẩy cặp kính dầy và nặng đến mức cái mũi hếch ngược lên cũng không gĩ nổi, Luật sư dỗ dành.

- Anh và Luật sư câu được nhiều không?- Miên hỏi.

- Một chú!- cậu bé láu táu.

- Thế là chị ấy đồng ý rồi . Của ngài Luật sư đấy. Nom hắn khá đấy chứ?

Cả ba đã ở bên bờ đầm . Lai giơ con cá lên, ánh trăng soi rõ vệt lấm và những sợi rác vụn bám lên cái lườn bàng bạc của con trôi. Nó đã chết.

Rời mắt khỏi con cá , Miên lại gặp vầng trăng. Đã lên cao, lúc này vầng trăng mảnh hơn và mầu đỏ cũng nhạt hơn. Giờ mới thấy đôi chân mỏi rã rời , mỏi đến không thể làm chủ được. Chả gì , Miên cũng đã đạp trên ba mươi cây số. Cô ngồi bệt xuống.

- Sao lại có trăng đỏ hả anh? Chưa bao giờ em thấy trăng thế kia.

Không phải chỉ riêng Miên dừng mắt trên cái màu đỏ đồng kỳ lạ ấy, có tiếng Luật sư hỏi khẽ. Chắc nó sợ nói to cá sẽ nghe thấy .

- Em thì biết gì ngoài sách. Rồi sẽ đến lúc phải đeo lồng hai kính vào nhau nữa kia. Có người bảo đấy là điềm của chết chóc, của mất mùa , rồi chiến tranh- Lai bật cười.

- Điềm chiến tranh ... Đừng giễu cợt thế ! Nếu như lúc này anh cũng có mặt trong dòng người ...- bàn tay đang bóp bóp chỗ chân nhức dừng lại, giọng Miên run run.

- Mình xin lỗi , nếu có gì không phải... Nhưng Miên đã thấy gì nào?

Thấy gì ư? Trong đôi đồng tử đang giãn ra của Miên, vầng trăng trên kia như đang to lên , to mãi. Rồi biết bao ý nghĩ bỗng lấp gấp xô về. Lai và cậu bé Luật sư ,không cả Miên nữa - chính cô cũng cần phải hiểu lại những súc cảm miên man ấy.

- Em cũng không biết- Vầng trăng như nhoè đi. Tiếng Miên khẽ khàng- Có điều trăng thượng huyền mà sao to và nặng, lại còn màu đỏ nữa ... tưởng như có một mặt trời được kéo ngược từ phía hoàng hôn trở về . Một mặt trời trong đêm- vầng trăng đỏ ối. Trên dòng người đang im lìm đổ ra khỏi thành phố, trên bầu trời với những đám mây rạn ra từng khoảng lớn, cái mặt trăng lừng lững ấy...

Nói đến đây Miên có cảm giác như đang đi trở lại trên con đường đã qua, lẫn vào dòng xe cộ đông đúc. Trên những chiếc xe ấy Miên đã thấy gia tài bé nhỏ của những người dân trong thành phố của cô, đã thấy những chiếc ghế mây mà trên đó những cái đầu bé bỏng cứ gật lên gật xuống theo nhịp xe xóc, hai bàn tay- cũng bé bỏng như thế- buông lơi trêbn thành ghế. Phần lớn các em bé đều đã ngủ dọc đường. Có một cái gì đó cứ dâng lên trong mí mắt Miên, cô không sao nói tiếp được.

- Đừng sợ !

Giọng Lai thấp xuống . Qua giọng nói của anh, Miên đã hiểu những gì cô không thể diễn tả nổi. Trước sự tinh tế của những diễn biến tình cảm trong tâm hồn con người , ngôn từ bỗng trở nên khô cứng, nghèo nàn . Vào lúc ấy, may chăng chỉ có âm điệu trong giọng nói mới giúp con người truyền đạt được những gì họ muốn. Bởi vì nếu không , chỉ căn cứ vào hai tiếng " đừng sợ" Miên hẳn phải cho rằng Lai đã hiểu sai cô. Không phải điềm chiến tranh. Cũng chẳng thể là nỗi khiếp sợ. Một sự bất nhẫn chăng ? Nhẹ quá ! Vậy thì điều gì đã diễn ra trong tâm hồn khi bắt gặp sự liên tưởng : Có một kẻ nào đó đã dùng gam màu ghê sợ ấy xoá đi màu trắng xanh dịu của những ngày tháng thanh bình ?

Im lặng trôi qua , tiếng Lai khe khẽ:

- Trước lời kêu gọi của Gơt Hôn, đài đọc thơ của Nam Hà , Miên có thích bài đó không?

- "Đường dài đi giữa Trường sơn , nghe vọng bài ca đất nước..." Đúng không? Thích ghê lên ấy chứ ! Cái Dự bạn em , anh có biết không - Miên tiếp - hơn em hai tuổi. Khai tăng một tuổi, đợt sơ tán này nó ở nhà để xin đi thanh niên xung phong. Bố nó thích lắm, trong mọi việc chẳng bao giờ nó bị chú ấy cấm đoán cả.

- Thế bố Miên hay cấm Miên những việc gì ?

- Cấm đủ thứ -Miên trả lời - Hai năm lớp tám lớp chín tối nào Dự cũng đến học nhóm với em. Bàn học của em kê ở một góc, nhưng chỉ liếc qua là bố em biết ngay đang học hay đang xem truyện.

- Giờ học lại ngồi đọc truyện, bị mắng cũng phải - Luật sư chen vào.

- Kìa , Nhóc để chị ấy nói ! - Lai giơ một ngón tay lên "đe" cậu bé.

- Giờ thì chị hiểu tại sao em bị gọi là "Luật sư " rồi. Nhưng cấm cũng chẳng được !- Giọng Miên thoáng vẻ đắc thắng- Kéo cái ngăn kéo ra một chút, em để chuyện trong đó ,và cứ đàng hoàng thế mà đọc. Dự ngồi đối diện với em, lúc nào bố em từ trong buồng đi ra, nó khẽ ho lên một tiếng thế là ngăn kéo tự động ập vào. Bố em cứ nghĩ rằng nếu không mê đọc truyện quá, chăm chỉ học hành , em sẽ thành một người giỏi giang. Rất giỏi giang nữa cơ đấy! - Khẽ bật cười như thể vì đang hình dung ra mình trong vai trò một người rất giỏi giang, rồi Miên tiếp-

Có một lần em suýt chết ...Anh có biết không , bố em rất hay kiểm soát ngăn kéo và giá sách. Lục truyện mà . Nhưng ai lại dại dột để ở những nơi ấy. Muốn tìm truyện phải xuống dưới bếp cơ !Thùng gạo, chạn thức ăn, rồi trong đống củi , dưới gầm lò cũ... Phái mạnh các anh, nhất là cực mạnh như bố em, ai lại để ý đến những nơi vớ vẩn! Thế nhưng "đi đêm lắm cũng có ngày gặp ma". Lần suýt chết ấy , buổi tối đọc xong, khuya rồi mệt quá, em quên không "sơ tán " sách. Sáng ra dậy muộn , quáng quàng xách cặp chạy. Đến lớp học hết giờ đầu, vàp tiết thứ hai, tiết của thầy" Tuấn bút chì", em mới sực nhớ quyển Phục sinh vẫn để trong ngăn kéo. Sợ quá chẳng còn nghĩ đến chuyện xin phép nữa , em bật ra khỏi cửa sổ, lao một mạch theo đường tắt về nhà . Em ngồi bên cửa sổ, bọn em học ở dãy nhà một tầng , chỗ có con đường dẫn ra ruộng rau. Theo đường này qua làng Quỳnh, chỉ mười phút sau là có thể có mặt ở nhà.

Nếu bố em giở ngăn kéo ra... thì ôi thôi, Li-ép sẽ tan tành! Sáng đó sương mới nhiều làm sao. Sương như từ vùng hồ ao dâng lên - một bức tường sương kéo suốt dọc đường . Lạnh thế mà mồ hôi cứ toát ra ...

- Chị thoát không ? - Luật sư hỏi dồn . Chẳng hiểu nó đang hồi hộp lo cho số phận Li-ép hay cho Miên.

- Thoát !- Miên trả lời Luật sư. Rồi tiếp , giọng bâng khuâng- Thế mà thầy Tuấn không mắng em. Thầy Tuấn rất hiền. Gầy nữa. Mùa đông, trong chiếc áo bông rộng lùng thùng, trông thầy giống hệt chiếc bút chì trên đậy nắp bút Hồng hà , loại bút đàn ông ấy. Giờ học cuối cùng trước ngày 16-4, lẽ ra thầy cũng phải giận em, vậy mà...Thực ra em không nên làm thế. Bao giờ em cũng sai. Nhưng tại sao người ta cứ viết ra những quyển sách hay quá như thế?

- Trong giờ toán hôm đó Miên đã làm gì?- Lai hỏi.

- Giờ kiểm tra một tiết nhưng em lại ngồi đọc "Đất Quảng ". Kiểm tra hình. Bài rất dễ, chỉ 15' là xong , quyển Đất Quảng vẫn còn một phần nữa, cuối giờ toán , bọn nó lại đòi...- Miên khẽ thở dài- Lẽ ra hết giờ em phải lên xin lỗi thầy. Thầy ngồi trong lớp chấm bài để trả ngay. Nhưng em đã không xin lỗi . Bọn con trai chơi cờ tướng vui quá... Nếu biết đấy là buổi học cuối cùng em đã không làm thế. Không bao giờ làm thế!

- Hết hè đến xin lỗi vậy.

- Anh bảo sao?- Miên hỏi lại

- Mình bảo hết hè đến xin lỗi- Lai nói.

- Thầy đi bộ đội rồi . Bài làm hôm ấy thầy vẫn cho em điểm mười. Thầy Tuấn đi bộ đội , Dự đi thanh niên xung phong, em đi sơ tán. Thế mà bố mẹ em còn định gửi em theo xe của các chú trong cơ quan...- Ngừng một lát Miên tiếp- Ban nãy anh bảo trăng đỏ là điềm của chiến tranh. Dứt khoát là không phải rồi. Nhưng mất mùa thì có thể lắm chứ. Biết đâu chẳng có những liên quan nhất định về thời tiết?
Gaup
21-06-05, 12:55
- Chẳng phải đâu- Lai trả lời- Ngoài hiện tượng thuỷ triều và áp triều ra , mặt trăng không có ảnh hưởng gì đến trái đất cả. Còn màu đỏ đồng kia là do sự khúc xạ của các tia sáng mặt trời vào trong khí quyển, các tia đỏ đập lên mặt trăng...Miên biết không , trên mặt trăng không có hoàng hôn đâu nhé! Nhưng lại có biển. Biển theo cách gọi của Galilê. Người ta đặt cho biển của mặt trăng những tên như : biển Mưa , biển Trong sáng , biển ẩm ướt , biển Yên tĩnh , biển Phong phú , biển Nhuỵ hoa , biển Mây...

- Anh học về những cái đó à?

Miên thốt lên ngạc nhiên và thích thú, đôi mày doãng ra trên vầng trán phẳng và cao.

- Đâu có- Giọng Lai thoáng vẻ ngượng ngập- Đưa hộ mình cái cần câu với.

Khi đưa cần câu cho Lai, Miên nhận thấy anh có một đôi mắt rất đen- có lẽ còn đen hơn cả những dải nước mà sóng đang lôi vào bờ rồi lại ném ra xa tít tắp kia.

- Sao cần câu ngắn thế anh?- Giọng Miên trong và nhẹ.

- Tháng 4 cá thường ăn sát bờ... nhưng kìa , ngồi không khéo bạn sẽ làm hỏng hết hoa đấy !

- Hoa nào ?

Theo bản năng Miên nhổm người lên, như thể đang ngồi trên hoa thật. Thì ra chỗ Miên ngồi là một thẻo vườn mà vạt cỏ tươi tốt bên đầm đã mọc trườn vào. Phải nhìn kỹ mới thấy những gốc cây đã héo.

- Có thấy gì không ?

- Những gốc cây.

- Chỉ thế thôi à ? Thở ra rồi hít vào thật mạnh xem nào .

- Hít vào thật mạnh... trời , sao từ nãy đến giờ em không nhận ra nhỉ ?

- Suỵt !- Luật sư quay lại, đưa tay lên miệng cảnh cáo tiếng reo của Miên. Hẳn cậu ta sợ cá nghe thấy.

Hoa loa kèn. Một mùi thơm ngọt mát dâng lên.

Giữa những gốc cây đã héo , giữa những lá cỏ dài tươi tốt, cây hoa còn sót lại ở một góc của thẻo vườn chỉ có một bông hoa duy nhất. Thật khó mà tưởng tượng nổi hương thơm ôm đầy cả khoảng không bao la này chỉ dâng lên từ đài hoa mảnh dẻ đến dường kia.

- Trước đây là nhà của một ông già rất yêu hoa. Giờ ông chuyển vào làng ,nhường đất cho sinh viên làm nhà ở và giảng đường. Có biết vì sao mình nhắc đừng ngồi lên không?

Miên lắc đầu.

- Hoa đã cắt , nhưng còn củ để lại ươm dưới đất đấy- Lai giải thích.

- Giật đi anh ! Thôi , hỏng rồi !

Có tiếng quẫy nhẹ. Tiếp theo là tiếng thở dài thật to của Luật sư. Dưới ánh trăng, cái gọng kính của cậu bé in hình to kệch, nom đến kỳ dị.

- Hôm nay đen quá . Thôi chả thèm câu nữa.

Luật sư ngáp dài và nằm soài luôn xuống. Nó gỡ kính . Lại ngáp. Mọt lát im lặng. Rồi nó bỗng cất tiếng , giọng ngái ngủ:

- Mà ban nãy anh nói về mặt trăng là bịa hay thật đấy?

- Xin cứ tin tôi , ngài Luật sư !

Có gì đó vừa giễu cợt, vừa trìu mến trong giọng Lai.

Cả ba cùng im lặng. Trong đêm tĩnh mịch chỉ còn vang lên tiếng nước vỗ bờ. Mặt đầm cứ rộng ra , rộng mãi và bầu trời dường như cũng được nâng lên cao và nhẹ hơn. Luật sư chừng đã ngủ. Tiếng nó thở nhè nhẹ. Cái kính cận rời khỏi tay, từ mặt kính loáng lên một vệt sáng.

Lai đứng dậy đi vào nhà, rồi trở ra với một cái áo. Anh cuộn áo lại, nâng đầu cậu bé lên và luồn xuống dưới.

- Ơ' nhà Nhóc được chiều lắm. Ngủ không gối hắn ta bị đau đầu đấy- Lai khẽ cười , rồi như bỗng nhớ ra điều gì, anh bỗng ngập ngừng- ...Thực ra mình cũng chẳng biết gì đâu, về mặt trăng ấy. Ban nãy là mình đọc thuộc lòng một đoạn trong giáo trình thiên văn của Pô-lác đấy. Quyển sách tình cờ rơi vào tay mình. Ông ta viết hay đến nỗi không thể không thuộc được... cả chuyện cá ăn sát bờ vào tháng 4, và hoa loa kèn khi cắt rồi thì củ để dưới đất ươm tiếp, mình cũng "nghe " sách cả thôi. Bao giờ về Hà nội mình sẽ tìm lại quyển sách của Pô-lác cho Miên đọc.

- Thật chứ ?

- Thật. Có điều đừng đọc trong giờ của thầy "Tuấn bút chì " nữa, và cũng đừng nhét Pô-lác vào gầm lò cũ hay chạn thức ăn mà ông ta lại kiện mình.

Im lặng.

- Anh Lai này... Trong quyển sách thiên văn, Pô-lác có viết gì vè đêm không? Anh bảo có à ?- tiếng Miên như từ sóng nước vọng lên- Bố em bảo em sinh ra vào lúc nửa đêm...

- Một giấc mơ. Ư`, tên Miên...Nhưng với mình , Miên sẽ là đêm- Lai như nói một mình.Rồi bỗng anh thốt lên- Miên xem kìa !

- Trăng...

- Không , đừng nhìn trăng. Sao đổi ngôi, Miên có thấy không? Hẳn một vệt sáng xanh... Nó rụng xuống đâu nhỉ ?

Im lặng.

- Khuya lắm rồi- Tiếng Lai như bừng tỉnh- Thôi , Miên ngủ đi, lấy sức sáng mai còn đạp xe tiếp. Mình nhường cho cái bờ đầm này đấy. Nằm đây ngủ khoái hơn vào nhà- Lai đứng dậy nhìn quanh, rồi trỏ vào vạt cỏ ngay dưới chân Luật sư- Nằm đâu này !

- Còn anh ?

- Mình thức . Phái mạnh mà ...

Im lặng. Sóng xô nước vào bờ. Cùng với cảm giác một cái gì mềm mại lướt dưới lưng, Miên nghe tiếng Lai từ trong nhà vọng ra:

- Ngủ đi , đừng sợ !

***

....Tất nhiên không phải ngay trong lúc này tất cả những điều xảy ra trong đêm ấy đã trở về cùng lúc trong trí nhớ Miên. Phải một thời gian, một khoảng thời gian dài sau này Miên mới có thể sắp xếp những ý nghĩ của mình, sắp xếp những gì xảy ra theo một trình tự rành mạch; mới có thể mường tượng đến từng chi tiết nhỏ những gì đã có trong đêm đó. Còn giờ đây , trong cuộc gặp gỡ quá đỗi bất ngờ này , chỉ chỉ kịp cảm thấy trong tâm hồn đang mệt mỏi của mình luồng gió năm xưa tươi mát ùa về. Những ngọn cỏ đâm vào chân buồn buồn. Đài hoa mảnh dẻ đỡ lấy năm cánh hoa trắng ngà , trên mỗi cánh hoa ấy có muôn ngàn tia nước li ti chảy- những tia nước trong lành đã vọt lên từ mặt đất ẩm ướt trong suốt cả mùa xuân, qua thân cây xôm xốp. Rồi hương thơm của nó...thứ hương lúc thì dậy lên nồng nàn, lúc lại mất đi trong những đợt gió aò ạt đưa về từ phía bên kia bờ đầm. Và sau hết , trên tất cả, là âm hưởng của một giọng nói- cái âm hưởng vừa giễu cợt ,vừa trìu mến lạ lùng, nhớ lại chị chưa hề gặp ở một người nào khác.

Phải chăng trọn vẹn những gì Miên mơ ước đều đã có trong đêm đó?

Khoảng im lặng của những sao động trôi qua, Miên hỏi:

- Anh em giờ thế nào nhỉ ?

- Anh Lai không phải anh trai em. Em sơ tán về làng đó , gặp rồi quen thôi. Ngày ấy anh Lai là một trong những sinh viên đi tiền trạm để lo xin đất và lo chuyện làm nhà cho trường . Cho đến hôm đó anh Lai đã có tên trong danh sách đi bộ đội. Mắt anh Lai còn cận nặng hơn mắt em nhiều, nhưng anh ấy không đeo kính. Anh Lai bảo tập cho quen đi, chứ có kính thì còn đánh đấm gì, nhưng thực ra không đeo kính để được đi khám tuyển thì đúng hơn. Đã có tên trong dan sách đi bộ đội, nhưng vì chưa có người tiếp quản công việc , nên mặc dù rất sốt ruột anh ấy cũng phải ở lại. Còn bây giờ , chị hỏi anh Lai...- Long quay đi , và cũng như đêm nào, cái gọng kính lại in hình to kệch nom đến kỳ dị, có khác chăng là in trên tường chứ không phải trên bờ cỏ tươi tốt năm nào - Anh Lai mất đã năm năm- Im lặng một lát Long tiếp- Hà nội thế mà rộng. Sau những ngày bê-năm -hai về , em tìm chị suốt mà không hề thấy. Những năm sau cũng không hề thấy. Có cái này em vẫn giữ cho chị- Long đặt trước Miên một phong thư đã cũ và nhàu, nét chữ ngoài bìa không rõ nữa nhưng lành lặn, sạch sẽ. Thư không dán tem- Một người bạn anh Lai đã cầm về- Long giải thích và đứng dậy đi về phía cửa sổ.

Trong phần đầu lá thư gửi cho Luật sư. Lai kể về cuộc sống của anh khi chuyển sang đơn vị mới. Bằng vào thư thì những gì anh đã trải qua trong những ngày này đều tuyệt vời hết sức. Cái giọng điệu "từng trải" trong thư , hẳn Lai rất hay dùng với Long, tuy không phải lúc nào anh cũng thành công. Nhớ đêm ấy Long đã tỏ ra ngờ vực khi nghe Lai nói về mặt trăng. Thậm chí nó còn hỏi thẳng thừng có phải chuyện của anh là bịa không.

Còn phần sau của thư- cứ theo ngày tháng thì viết cách một khoảng thời gian dài :

"... Luật sư ơi, bọn anh giờ bắt đầu "vào cuộc" rồi. Có kể em cũng không hình dung hết được những gì bọn anh đã qua đâu. Em còn nhớ anh Kiệm không ? Cái cậu beo béo , hay cười , cùng đi một đợt với anh ấy. Cách đây hai ngày, anh và các bạn đã mai táng cho Kiệm cùng hai người nữa. Riêng Kiệm - thật thương tâm- thi hài cậu ấy chỉ là một mảnh áo...

Cứ qua một đợt , đơn vị lại vợi đi. Rất có thể ngày mai trong số vợi di tiếp theo sẽ có anh. Nhóc vẫn hay giễu cợt , rồi lại hay bào chữa cho tính hay bịa đặt của anh. Nhưng những điều anh sẽ nói sau đây thì em phải tin và đừng hỏi lại nhé. Trong khoảng thời gian thuộc về mình này sao anh nhớ Hà nội, nhớ đêm trước mấy ngày nhập ngũ của anh thế , nhớ đến cồn cào . Tên chị ấy là "đêm". Thật may mắn cho anh làm sao, vì như thế lúc này anh có cảm giác như chị ấy đang đứng ở đâu đó rất gần anh thôi. Cô bé có vầng trán thẳng dưới mái tóc hất ngược về phía sau...Vầng trán và đôi mắt - mỗi lúc nhớ lại anh không khỏi liên tưởng đến những đám mây trắng , thứ mây vẫn thảnh thơi bay trên bầu trời , trong những sáng hè yên tĩnh ...

Nếu ngày đó anh hỏi địa chỉ thì trong từng ấy năm anh đã có thể biết được những gì đã đến với "cô bé " của anh. Giờ đây nếu sau trận pháo này anh có mặt trong số vợi đi, thì có nghĩa là cuộc gặp gỡ sẽ không bao giờ có. Luật sư sẽ bào chữa cho anh thế nào nhỉ ? Anh đã chia tay không hề tìm cách biết thêm ngoài một đôi điều chị ấy đã nói, và cũng không hề tỏ ra cần biết tiếp về những gì sẽ đến với chị ấy. Đêm trôi qua dưới một vầng trăng màu đỏ , dòng người đổ đi vô tận qua các cửa ô, lời kêu gọi của Gớt Hôn... Những ngày tháng dữ dội và khốc liệt đã bắt đầu, vậy mà tại sao anh lại chia tay với Miên như chia tay với một cô bạn cùng phố - hết hè rồi sẽ gặp. Tại sao thế ?

Nhưng thôi, tìm cách giải thích những trạng thái tâm lý để làm gì. Tất cả đều kỳ lạ... Chỉ chút nữa thôi, mặt đất sẽ rung chuyển vì pháo của bọn anh và pháo của bọn nó, vậy mà , Nhóc có tin không , anh nghe thấy tiếng cá quẫy đấy. Anh đã để hụt nó. Lúc ấy em thở dài mới khiếp chứ. Con cá hẳn không nhỏ. Nhưng anh có thể chú ý được đến điều ấy chăng- khi mà , trong cái dáng đang vươn về , chị ấy sao giống bông hoa loa kèn ở góc vườn đến lạ lùng ?

Bông hoa vươn thẳng , hắt một tia sáng trắng dịu lên vầng trăng đỏ ối. Lúc này đây, giữa không gian khét lẹt và nóng bỏng, anh đã gặp lại hình ảnh này..."
Delliah
21-06-05, 13:41
Truyện này ngày xưa hải đăng AV đưa lên TL. Mà mục đích của Hải đăng là để bỉ rằng đây là một câu chuyện tình hay hiếm hoi của văn học Việt Nam, còn thì người Việt mình léo biết yêu :).

Lâu rồi mới được đọc lại. "...biển Yên tĩnh , biển Phong phú , biển Nhuỵ hoa , biển Mây...". Đẹp, nhỉ!
Gái
21-06-05, 14:20
Em lại chỉ thích câu " Trên mặt trăng không có hoàng hôn" Mà ngày xưa người ta yêu nhau hay nhỉ. Có lẽ cái chết, nỗi sợ hãi và sự chia ly khiến cho mọi thứ đều trở nên đáng trân trọng hơn. Không như bây giờ. Yên bình đến phát chán.
BabyBlue
21-06-05, 17:25
Ơ con điên, yên bình không thích, lại thích đánh nhau à? Mày có muốn "mọi thứ trở nên trân trọng hơn" không, tao cho mấy viên thuốc nắc?

Mà nhé, không phải là do chiến tranh đâu, lúc còn học lớp 12, tao cũng yêu dịu dàng ghê lắm. Yêu như chết là hạnh phúc đấy. Rồi đến một trăm, hai trăm năm sau. :D Gặp gái là nghĩ ngay đến chuyện yêu xong thì bỏ nó thế nào đây. Theo tao, gái ạ, cái này là do kinh nghiệm mà ra thôi, mày đi học phòng cháy chữa cháy chưa? Công An nó cũng dạy là mình vào một chỗ đông người thì việc đầu tiên là phải liếc ngay xem các cái cửa THOÁT HIỂM nó ở đâu. Đơn giản thế thôi mà cứu được khối mạng người đấy!

Nhỉ gái nhỉ?
Sất
21-06-05, 17:36
Mình nghĩ cái truyện này có thể đã rất hay trong bối cảnh thời điểm mà bạn Anh Vũ đã bốt lên Thăng Long hồi đầu tiên. Chuyện này là mình mình nhớ lại cảm giác về phản ứng vô lý và hết sức của mấy bạn, hồi mà Diavn mở TL có bốt bài tuyết tùng của Gấu mình nhảy vào phân tích . Tình huống trong câu chuyện mà cả 3 nhân vật trong câu chuyện nhớ rất chi tiết, có thể gọi như là một tình huống nhận thức đầy đủ hay là một kiểu ký ức bình phong ( @ Freud ) . Kinh nghiệm nhận thức này dành cho một tình huống điển hình được trở đi trở lại trong ký ức rất sắc nét và thường xuyên được nhận thức lại.

Mình có trải nghiệm một số tình huống như vậy. Ví dụ như tình huống dành cho truyện ngắn tình huống mù mầu ( Evan ), Tình huống Chả Sất cuộc rượu lúc 4 h.

Mình có quay lại vài bận để sửa lỗi chính tả , nói chung rất mệt. :wave:
BabyBlue
21-06-05, 17:46
Sất ơi post lên cái Chả Sất tiệc rượu 4h đi. Thích cực.
Gái
21-06-05, 18:04
Chán chả buồn chửi con đỉa trâu dở người nữa. Xem mày bi bô được đến bao giờ
Sất
21-06-05, 20:59
Sất ơi post lên cái Chả Sất tiệc rượu 4h đi. Thích cực.

Bạn búp bê mầu xanh với bạn Gái chạy dung dăng dung dẻ khắp diễn đàn nhí nha nhí nhảnh vui nhể .
Mình chưa bốt, đợi một số thứ nữa xem thế nào đã.

thấy mấy cái hình cũng thú vị phết nhể, hehe :hitrun: :nutkick: :flag: :hitrun:
Thiên lương
22-07-06, 23:35
Nhìn tên đã đoán ngay truyện của Phạm Thị Minh Thư. Lâu quá rồi nhưng vẫn còn giữ nguyên cảm xúc. Không cần đọc lại đâu chú Gấu ạ, để cảm xúc vẫn vẹn nguyên như ngày nào.
noibinhyenchimhot
23-07-06, 09:48
Chuyện này em đọc được đã rất lâu, in trong tập truyện Mây chiều, hình như có cả truyện Mặt trời bé con ,Cổng trời,Mây chiều đều là những truyện hay, trong truyện này thích nhất là đoạn tả đêm ,một sự trùng hợp với tên của cô gái- Miên, truyện tả đúng những cái tâm trạng tình cảm trí thức trẻ thời đấy, trong sáng thuần khiết như sách vở mà nhà mình toàn dịch của Nga sang, một thứ thức ăn tinh thần như tiêm vào máu để ko thể quên,những cái đẹp nuôi sống con người ta một thời lý tưởng, mà bây giờ thì chẳng thấy đâu nữa cả.Câu chuyện này cũng như câu chuyện khác tương tự nó chìm nghỉm giữa đống văn thơ hiện đại (ko có chiến tranh nhưng tự giằng xé để ra vấn đề).
Em đọc quyển này cùng lúc với quyển " Người và xe chạy dưới ánh trăng" của Hồ anh thái , không biết trên net có quyển này ko, muốn đọc lại, bác nào tìm giúp với ạ, tự dưng tâm trạng hoài cổ thế ko biết, mình ko sống trong thời lửa đạn mà vẫn cứ như Ăn mày dĩ vãng ấy :(
muggle
11-02-07, 17:34
Hồi bé, có lần em đã đọc truyện này. Nhưng lúc đó chỉ thấy chữ thì đọc, chả hiểu gì mấy. Chỉ nhớ mãi mấy câu thành thuộc " trên mặt trăng không có hoàng hôn, nhưng lại có biển, biển theo cách gọi của Galile.... biển Mây, biển Nhụy Hoa...". Và có lần cãi nhau với bạn rằng " trên mặt trăng có biển..." nghĩ lại buồn cười quá cơ, cái nhận thức của trẻ con.
Hôm nay tình cờ được đọc lại...em nhận ra ngay những câu quen thuộc, và mới cảm nhận được cái hay của truyện. Đọc xong cứ ngây ngây, cảm động vì con người thời chiến, day dứt cho con người thời bình. Ngày xưa họ sống chết không tính toán vì chúng ta. Còn chúng ta bây giờ thì bon chen tính toán để sống. Nói chung là thấy tâm trạng quá !
FOG
12-02-07, 03:11
Bác Gấu cháu thẩm văn giống các cụ tiên chỉ trong làng văn ta nhỉ? Truyện ngắn này có lần đoạt giải nhất của một cuộc thì văn đình đám nào đó thời 198x. Đại khái những truyện như thế chắc chắn sẽ có giải trong bất cứ cuộc thi nào mà tác giả tham dự.

Nội dung không vi phạm quy định của ban VHTT và bộ VHTT... Phương pháp hiện thực XHCN nhuần nhuyễn... Không được có cái gì quá mới... Tốt nhất không sáng tạo... Yêu đương lý tưởng can trường phải song hành xuyên suốt... Triệt tiêu những thói quen tự do nghệ sĩ... Không có nhân vật phản diện nữa thì tuyệt... Đó là các tiêu chí để cho một tác phẩm văn học được đánh giá là kiệt tác bởi các cụ tiên chỉ mà bác Gấu rất khoái.
tuongban
12-02-07, 06:13
Có một đêm như thế- Truyện ngắn của nhà văn Phạm Thị Minh Thư. TN này được giải nhất trong cuộc thi TN Tạp chí VNQDD năm 86.
Xét vào thời điểm lịch sử và cấu trúc TN, những vấn đề tư tưởng sau cuộc chiến đặt ra nhìn lại thì TN PTMT là một TN hay.

Ở đây ko như con Sất nói nhăng cuội phương pháp mù mầu, lão Freu fieesc gì làm cóc có ở PTMT... (Sất! Mày im đi nhé, biết thì thưa thốt, Ko biết dựa cột mà nghe...Mày chỉ nên viết tiếp tiểu thuyết thôi) Tác giả dùng phương pháp Đồng hiện để tái tạo vừa quá khứ vừa hiện tại chen lấn, tạo dựng nên một câu chuyện về Chiến Tranh, lí giải phần nào ý nghĩa chiến thắng trong cuộc chiến cực kì gian nan của VN chống cuộc chiến tranh không quân của nước Mỹ.

Nói chung TN này tạo được không khí phù hợp từng đoạn, từng chi tiết. Vừa khốc liệt vừa lãng mạng. Văn chương cũng sạch sẽ. Sự đan ken đồng hiện cũng hợp lí, nhuần nhuyễn nên dẫn người đọc một hơi dẫu khi đó trong cơn đói bao cấp, vẫn nhìn lại chiến tranh một góc nhìn tích cực hơn.

TN lại do một người không qua cuộc chiến viết. Chỉ bằng những chuyện kể lại của cha anh, bằng hồi ức của tuổi thơ mà viết vậy cũng là tài.

Xong xét về đẳng cấp văn học, xuyên suốt chiều dài lịch sử thì TN CMDDNT không phải là ghê gớm.

Nó có nhiều đoạn văn tả kiểu học trò. Những đoạn mà các bạn thích dẫn trên sau này khi bạn đã trải, đọc lại sẽ ko thích nữa, Hoặc nó chỉ thích với ai đó có xu thế văn chương, thích nhẹ nhàng, mơn man, lãng đãng ...mà thôi. Ví dụ như đoạn tả trăng. Nó chỉ có ý nghĩa tượng trưng ẩn dụ ở việc dựng lên trăng mầu đỏ. Còn sự ví von trong nó thì là thứ nhìn thế giới khách quan bằng con mắt thị dân học trò. Cách liên hệ sự vật như sách vở học trò. KO phải là cách nhìn của một nhà văn sâu sắc và uyên thâm từng trai. "...trên mặt trăng không có hoàng hôn, nhưng lại có biển, biển theo cách gọi của Galile.... biển Mây, biển Nhụy Hoa...". - Trích CMDDNT. NHững câu văn như thế loang loáng uớt át trên nhiều trang văn của Thư.


Đó là một thời rơi rớt của dòng chảy mà nhiều thế hệ ảnh hưởng từ Pau. Điển hình nhất là gã Đỗ Chu với TN Hương cỏ mật...

Truyện ngắn sau này, ở nhiều nhà văn thực sự lăn lộn với cuộc chiến, nhìn đời khác hơn. Thường là họ vẫn giữ gìn tính anh hùng ca của đời sống, thậm chí cái lãng mạng của đời sống, nhưng ko chỉ thế họ còn trần trụi và ko né tránh cái khốc liệt của đời sống. Mặt trái nhọc nhằn thậm chí oan khiên, lạnh lùng và nhiều kết cục đau đớn của nó. Kể cả phải cầm bút nhắc lại cuộc chiến mà họ đã tham gia lắm máu và lắm nuớc mắt.

Nhà văn Bảo Ninh có Khắc dấu mạn thuyền là dạng nhà văn viết hay ở thi pháp nói trên. Hoặc các nhà văn khác, khi tả trăng có cái ví von trong con mắt của anh lính. Trăng thượng huyền chiếu thì " Như liếm kiếm trắng lạnh loang loáng chém xuống sàn tàu..." Trăng tiền phương thì "Trăng lồng lộng cao hơn ngọn rừng . Loang lóang màu tím của chiều tà, sắc máu hắt lên từ cánh rừng đang cháy và rò ràng có mùi khen khét, gây gây của thịt người vừa tỏa ra trong trăng xiên lạnh..."

Cuộc sống là người thầy dạy lớn nhất cho nhà văn chân chính, một ân sủng tạo thành bộ mặt của riêng mình, không nghe theo bất cứ thằng bố con mịe nào. Các nhà văn sau này, trong nhiều cuộc thi sau này, với cấu trúc dàn dựng chạy tốc độ truyện nhanh hơn, khẩn thiết hơn. Cũng đôi lần họ dùng đồng hiện. Nhưng là sự đan chéo ko thiên về lãng mạn..kiểu lâng lâng. Bởi thực chất trong chiến tranh người lính ra trận không mang theo gì cả, trứoc cái đói, khổ, rét muớt hành hạ, trứoc mũi chết của tử thần thì Bản năng sống luôn hiện hữu và cao nhất. Chính nó Bản năng giúp họ tồn tại (chứ ko phải thứ thuyết lí nào cho họ đứng vững) nhưng cũng chính nó Bản năng dồn họ vào chân biến họ thành cái ác, buộc phải làm những điều ko lương thiện (giết người, thủ đoạn, ăn cắp, trộm của dân, thậm chí áp hiếp dân như ở Campot...)

Ta ko phản ứng TN này. Nhắc lại xét về góc độ lịch sử , TN của Thư đóng góp vào các tác giả viết về Quân đội như một áng văn hay. Nhưng những tác giả như vậy, bút lực chỉ đèm đẹp mà ko xung mãn, thiếu tầm vóc thường chết yểu.

Sau CNDDNT Phạm Thị Minh Thư còn viết dăm cái nữa, nhưng chả cái nào ra hồn. Nó thiếu cái chất sống của đời thường và nặng về kĩ thuật, nên Thư ko có một dư ba nào trên văn đàn, trừ TN nói trên...

Thông tin ngoài lề một tẹo. Sau khi có giải số phận PTMT cũng ba đào lắm. Sau gặp Văn Chinh kết hôn ko giá thú và về biên tập viên tuần báo Văn nghệ. Năm kìa, mụ lại chia tay với thằng Văn Chinh để Chinh lấy con bé trẻ ơi là trẻ và PTMT vào Sài Gòn. Bây giờ nhắc tới PTMT người ta chỉ còn nhớ một cái bóng CMDNT ở đâu xa lắm mà thôi...

Mà thôi..thôi cũng phải..Con đường văn chương nhi nữ như mụ há mấy đứa còn sống được một tác phẩm mà gần đây kỉ niệm 50 năm trong Tạp chí Quân Đội, chọn 60 tác giả có TN điển hình trong hơn 500 tác giả ở 50 năm, tốp ten TN vẫn có CMDDNT như ánh sáng vì sao nhỏ bẽn lẽn lấp lánh ở nơi xa lắm chiếu về...
GunZ
12-02-07, 08:08
Các bác đào mấy cái này lên để ném đá anh Gấu em à :D.

PS. Không biết anh ý xin xong thẻ xanh chưa nhỉ.
Mime
12-02-07, 10:06
Mi thấy rằng khi có hiểu biết về kỹ thuật và chuyên môn thì cái nhìn và cảm nhận về những thứ arts như văn chương... có vẻ như bị nguội đi một ít, ít có vẻ trong sáng và tươi mới như cảm nhận của những người đọc bình thường, những người cảm một tác phẩm trước hết là bằng giác quan, chứ không phải óc phân tích.

Nhận xét chủ quan của mình thôi. Mình cũng đọc truyên này lần đầu trong một tập truyện ngắn có truyện "Mây chiều" như bạn gì nói. Có những cái đẹp là universal value chứ nhỉ?